Sen tebliğ ettiğini temsil edersen, tebliğin sende temessül eder. Yaşayarak konuşur, yaşadıklarını söylersin. Söylediğin kelimeler adeta bir ruhani varlık olur, muhataplarının içine nüfuz eder. Kelime-i Tayyibe olarak gönüllerde kök salar. Dal ve budakları semaya doğru ser çeken ulu ağaca dönüşür. Sürekli meyve verir.
Asırlar geçse, muhataplar değişse de senin sözlerinin tesirinde bir eksilme olmaz. Geçen zaman, değişen muhataplar sadece senin sözlerini tecdit eder, yeniler. Sürekli turfanda kalmasına vesile olur.
Olduğun gibi görünür, göründüğün gibi olursan niyetinde ihlas sözlerini her türlü tasannudan, yapmacıktan korur, sözünü özünle, özünü sözünle bir eder. Halin, tavrın, davranışların dediklerini, söylediklerini tecessüm ettirir, söylediklerini sadece kulakların duyduğu bir ses olmaktan çıkararak gözlerin de gördüğü daha somut bir varlık haline kalp eder. O zaman da dediklerin kalıcı olur, hafızalara kazınır, unutulmaz ve hep yaşarlar.
Dediklerini, söylediklerini sürekli Rabbin rızasına ilmeklersen, o sözler bir urvet'ül vüska olur, nurdan bir halat gibi dinleyenleri Rabbe bağlar. Sen de Rabbe götürücü vesilelerden biri olursun.
Sen kimseyi, en çok sevdiğin kişiyi bile hidayete erdiremezsin; fakat Rabbin senin vesilenle istediği kullarını hidayete erdirir. Sen de bu vesilelik sebebiyle, üzerine güneşin doğup battığı her şeyden daha hayırlı bir ameli, bir hayrı işlemiş bulunursun.
Tebliğini temsil etmezsen o da sende temessül etmez. Söylediklerin cansız, ölü, kuru bir laftan ibaret kalır. Muhatapların fanus içinde bir adamı dinlemiş gibi olurlar. Ne sözün ne sesin onlara ulaşır. Cılız bir ses ulaşsa da tasannu, yapmacık gibi frekans bozucu cızıltılar sebebiyle dediklerin muhatabın gönlünde makes bulmaz.
Sonunda sen konuşmuş olmak için konuşmuş onlar da dinlemiş olmak için dinlemiş olursunuz. Söylediklerin bir ilm-i nafi, bir faydalı ilme dönüşmediği için de aktardığın bilgiler sadece bir malumat yığını halinde kalır.
Efendimizin "Ya Rabbi faydasız ilimden sana sığınırım" buyurmasını bir ölçü olarak kabul ettiğimizde, bu meyanda söylediklerin, ne anlatmış olursan ol, Allah'a sığınılması gereken bilgiler sınıfına dahil olur. Yani sürekli kendisinden Allah'a sığındığımız şeytanla bu çizgide buluşur.
Hele bir de söylediklerinin tam aksini kendin yapıyorsan işte o zaman felaketin en büyüğüne sürüklenmişsin demektir. Söylediği hayırları tam eda edememe tesiri azaltsa da yine hayırdan hali değildir. Fakat dediklerinin tam aksini yapmanın tebliğ adına hiçbir hayırlı yanı, mazeret teşkil edecek hiçbir hayırlı tarafı yoktur. O zaman,

6