Yazar, Kadir Topbaş Fuar Merkezi'ndeki Türk İslam sanatı ustalarının on dört aylık fedakarlık ve çok nesilli miras bilincini, sokağın söz kalabalığına karşı hakikatin ağırbaşlı kütlesinin galibiyeti olarak sunuyor. Bu iddiasını, para değil sanat ve mirasın önemine veren ustalar aracılığıyla ve her eserde gümrüklenmiş zamanla destekliyor. Ancak bu nostalji, günümüz ekonomisinde sürdürülebilir bir direniş stratejisi olabilir mi, yoksa çağın geçişine direnirken kendini daha da çevreleyecek bir korunma kalesi midir?
Yenikapı'nın rüzgarı, Kadir Topbaş Fuar Merkezi'nin kapılarından içeri giremiyor.
Çünkü dışarıdaki o telaşlı zamanın hükmü, bu eşikten öteye geçmeye yetmiyor. Başka bir takvim yaprağı asılı içeride. Anadolu'nun dört bir yanından, Kapalıçarşı'nın loş dehlizlerinden, Sultanahmet'in kadim avlularından kopup gelmiş ustalar, zamanı kendi tezgahlarında usulca yeniden kuruyor.
Stantların arasında adımlarken, eşyanın sırrını fısıldayan ustalarla kelam etmek nasip oldu. Tezgahta duran o eser, salt bir tesbih değil; bir inanç abidesiydi: Zikr-i Kelam.
Baş tasarımcı Sinan Demirel öncülüğünde sekiz minyatür ustası, on dört ay boyunca tek bir sualin peşine düşmüş: Kur'an-ı Kerim'in o devasa kütlesi, küçücük habbelere sığar mı Elmalılı Hamdi Yazır hattının o ağırbaşlı estetiği, 925 ayar gümüşün üzerine ilmek ilmek işlenmiş. Ellinci habbede Fatiha ile başlayıp hatim duasıyla son bulan, mine işçiliğiyle özenle bezeli nar formlu taneler... Sayfa başlangıcını müjdeleyen o tek safir taştan itibaren 6236 ayet, saat yönünün tersine akıyor; adeta zamanı usulca geri sarıyorlar. Kapaklar gümüş üzeri mikron altın kaplama, bir safir ve beş zümrütle mühürlenmiş. Sadece bir süs değil, bu ağır yükün dilsiz bekçileri.
Eserin asıl sırrı ise karanlıkta saklı.
Turkuaz renkteki fosforlu mine, gündüzün nurunu içine çekiyor; gecenin karanlığında Lafzatullah formunda uyanıyor. Seccadenin yanına bırakıldığında, otuz metrekarelik bir odayı o sessiz ışıltısıyla aydınlatıyor. Bu, tezgahta üretilmiş bir meta değil; on dört aylık kesintisiz bir ibadet.
Işığı emen gümüş, karanlıkta adeta sessiz bir zikre duruyor.
Birkaç adım ötede, aslen Mersin Erdemlili olup Niğde'de yaşayan bir öğretmen, son on bir yılını ahşaba vakfetmiş Mustafa Öztürk karşılıyor sizi. Çocukluk yıllarının ahşap tozu yutulmuş atölyelerinden süzülüp gelmiş, tezgahında yılan ağacından oyulmuş dört sütunlu eserler sunuyor. Ahşabın ne kadar sabırlı bir malzeme olduğunu anlıyorsunuz.
Birkaç adım ötede, Mustafa Öztürk'ün dünyada bir benzeri olmayan, kendi deyimiyle "ustalık eseri" ile göz göze geliyorsunuz.
Fildişi ve abanoz. Birbirinden ağırbaşlı, birbirinden uzak iki madde, ustalık elinde ittifak kurmuş. Nakkaş Ramiz Bulut'un Çeşm-i Bülbül nakışıyla bezediği otuz üç tanenin her biri kendi ekseninde sessizce dönebiliyor; bunun için her bir tanenin içinin sabırla boşaltılması gerekmiş. Bugüne kadar böyle bir tesbih yapılmamış; tasarım Öztürk'e ait, nakış Bulut'un elinden çıkma. Ağaç, ustasının parmaklarında kendi doğasını aşmış; Türk İslam sanatına bambaşka bir nefes üflemiş.
Sadece yerel bir hafıza değil bu.
Okyanus ötesinden, Amerika'dan getirilen bakalit, katalin ve kehribar koleksiyonları, stantların üzerinde donmuş birer güneş gibi parlıyor; paha biçilmesi güç, gerçek anlamda nadide parçalar. Daha evvel Okçular Vakfı'nda sergilenen geleneksel yayların o gergin ve hassas işçiliği, ahşabın tahammülünü bir kez daha yüzümüze vuruyor. Bir yanda toprağın ve ağacın ruhunu ortaya çıkarmaya niyetli hobidaşlar için kendi ustasını bekleyen yontma aletleri, ham malzemeler; diğer yanda nadide ahşaplardan işlenmiş özel saklama kutuları; kadifenin o naif yumuşaklığı ve ahşabın yılları aşan vakur duruşu... Gözünüz mini anahtarlıklara, ufak hediyeliklere, yelkovanı durmuş eski saatlere takılıyor. Her bir köşe, kendi ustasını veya yolcusunu bekleyen bir keşif alanı.

19