Kibrit kutusu büyüklüğünde bir ekranda milyonlarca renk cümbüşü arasında kaybolurken, bir rengin yalnızlığından söz etmek ne tuhaftır. Oysa yavruağzı, tam da böyle bir yalnızlığa terk edildi. Adı, dijital renk paletlerinde belki bir "açık turuncumsu pembe" kodu olarak kayıtlı. Ama o kod, onun ruhunu taşımıyor. Ruhu, adının kaynağında, henüz konuşamayan, sadece yaşamak için açılan minik kuş ağızlarının çıplak, savunmasız pembeliğinde saklı.
Bu renge bakarken aslında neye bakıyoruz Bir tona değil, insanın doğayla kurduğu o samimi, isimlendirme ilişkisinin son kalıntılarından birine. Dedelerimiz, boyaların seri üretim tüplerden fışkırmadığı, rengin gözlemin ve sabrın ürünü olduğu bir dünyada yaşadı. Bir rengi tarif etmek için, onun dünyadaki karşılığını aradılar: gül kurusu, fildişi, haki, narçiçeği... Yavruağzı da bu kadim dilin, bu görsel şiirin bir dizesiydi. Bir kuş yavrusunun yaşama tutunma çabasının en saf halini, bir renge dönüştüren bir şiir.
Peki bu şiiri nasıl unuttuk Modern zamanlar, her şeyi olduğu gibi renkleri de standartlaştırdı ve duygusuzlaştırdı. Artık bir duvarı boyamak için "yavruağzı" demiyoruz; "Pantone 156 C" ya da "pastel koral" diyoruz. İsimler, duygu ve hikâye taşıyan bağlantılar olmaktan çıkıp, evrensel bir ticari dilin soğuk harflerine dönüştü. Bu kayıp, sadece bir kelimenin kaybı değil. Doğayla aramızdaki o şiirsel, metaforik ilişkinin kopuşunun bir simgesi. Bir yaprak yeşilini tarif ederken artık "ıslak yosun yeşili" değil, "hex kodu #2E8B57" diyecek kadar ilerledik.
Bu renk, aynı zamanda bir zaman ve kırılganlık rengi. Kalıcı değil, geçici bir hali tasvir eder: yavrunun, o pembeliği koruyacak tüylere henüz sahip olmadığı, annesine muhtaç olduğu o kısa, nazik anı. Sonsuzluğun ve dayanıklılığın rengi değil; büyümenin, dönüşümün ve narinliğin rengi. Belki de onu unutmamızın bir nedeni de bu: çağımız, kırılganlığı, geçiciliği, muhtaç olma halini değil; dayanıklılığı, kalıcılığı ve bağımsızlığı kutsuyor. Yavruağzı, bu yeni değerler sisteminde "modası geçmiş" bir naiflik olarak görülüyor.

16