2026 yılı itibarıyla Türkiye'de enflasyon ölçümünde kullanılacak yeni TÜFE hesaplama yöntemi, teknik bir güncellemenin çok ötesinde, istatistik kalitesinin TÜİK tarafından uluslararası standartlarla bir kez daha tahkim edilmesi anlamına geliyor. Ancak, kamuoyundaki tartışmalara bakıldığında, çoğu kez yöntemin kendisinden çok, sonuçlar üzerinden yürüyen yüzeysel bir eleştiri dili öne çıkıyor. Oysa bu geçiş, Eurostat ve IMF başta olmak üzere küresel istatistik standartları konusunda en önemli otoritelerinin en güncel kılavuzları doğrultusunda atılmış açık bir kalite hamlesi.
Yeni metodolojiyle birlikte TÜFE'de ürün ağırlıkları artık iki temel kaynaktan harmonize edilerek hesaplanacak: Ulusal hesaplardan gelen harcama dağılımları ve düzenli olarak yapılan hanehalkı bütçe harcamaları anketleri. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı gibi kamu kurumlarından ve idari kurum kayıtlardan gelen veriler de sistematik olarak sürece entegre edilecek. Bu yaklaşım, tek bir kaynağa dayalı değil, çoklu ve çapraz doğrulamalı bir yapı anlamına geliyor.
Örneklem tarafında da dikkat çekici bir kalite artışı söz konusu. Yeni TÜFE'ye geçişle birlikte, hanehalkı bütçe harcamaları anketinde kullanılan örneklem hacmi 15 bin haneden 20 bin haneye çıkarılıyor. Bu artış, Türkiye ölçeğinde hem yerel ve bölgesel temsiliyeti güçlendiriyor; hem de farklı hanehalkı büyüklüklerine göre harcama kalıplarının daha sağlıklı izlenmesini mümkün kılıyor. TÜİK'in örnekleme grup başkanlığı, her istatistik türü için en güvenilir veri setine ulaşmak adına sahada son derece titiz bir metodolojik tarama yürütüyor.
Fiyat derleme boyutunda ise sistem artık klasik saha gözleminin çok ötesine geçmiş durumda. Fiziki mağaza ve işyerlerinden elde edilen fiyat verileri tüm fiyat verisinin yüzde 52,3'ünü, zincir marketlerde barkod okutma yöntemiyle derlenen veriler yüzde 42,6'sını, web kazıma yoluyla e-ticaret ve çevrimiçi satış noktalarından elde edilen veriler ise yüzde 5,1'ini oluşturuyor. Barkodlu sistem sayesinde 2,38 milyar adet satış işlemi doğrudan hesaplamaya yansıyor. Bu, dünyadaki en ileri uygulamalardan biri.
Bu yapı içinde TÜFE hesaplamasına konu olan her bir ürünün fiyatı tek tek ilan edilmek yerine, endeks değeri olarak hesaplamaya dahil ediliyor. Bu nedenle belirli bir ürünün fiyatı üzerinden yürütülen spekülatif tartışmalar, istatistiğin doğasına da bilimsel mantığına da aykırı. Önemli olan tekil fiyatlar değil, aynı yöntemle oluşturulan endekslerin ortaya koyduğu eğilimdir. Enflasyonun yükselip yükselmediğini, artış hızını ya da yavaşlamayı esas belirleyen de bu eğilimdir.
Her yıl aralık ayında TÜFE sepetinde yer alan ürünlerin ağırlıkları bir kez güncelleniyor ve yıl boyunca kesinlikle değiştirilmiyor. Buna rağmen zaman zaman kamuoyunda dile getirilen "yıl içinde ağırlıklarla oynandığı" yönündeki iddialar, tamamıyla bir şehir efsanesinden ibaret.