Dünya ekonomisinin ağırlık merkezi yeniden yer değiştirme sürecinde. 19. Yüzyıl'ın büyük güçlerini kömür, çelik ve deniz yolları; 20. Yüzyıl'ın süper güçlerini petrol, sermaye, sanayi ve teknoloji belirledi. Küresel ekonomi-politik sistem 2050'ye ilerlerken dünyanın önde gelen ülkeleri arasında güç denklemi daha kapsamlı bir sürece işaret etmekte; üretim kapasitesi, teknoloji, enerji güvenliği, kritik madenler, lojistik koridorlar, insan kaynağı, savunma sanayi, büyük pazarlar ve tedarik zincirleri aynı potada buluşacak.
Türkiye'nin '2053' hikayesi de tam burada başlıyor. Türkiye'nin en önemli avantajı, birbirini besleyen imkan ve kabiliyetlere aynı anda sahip olması. Bunu 'bileşik güç' kapasitesi olarak adlandırmakta yarar var. İlk sıraya sanayiyi koymak gerekiyor. Otomotivden makineye, beyaz eşyadan kimyaya, çelikten elektroniğe, tekstilden savunma ve havacılığa uzanan geniş bir üretim kültürümüz söz konusu. Dünya salgınla, Ukrayna savaşıyla ve ABD-Çin rekabetiyle yeniden öğrendi ki; patent değerlidir, teknoloji stratejiktir; ama, esas fabrika güçtür. Üretim kabiliyetini elinde tutan ülke, küresel pazarlık masasındaki yerini de korur.
İkinci büyük imkan, Avrupa'nın yanı başındaki konumumuz. Şirketler tedarik zincirlerini kısaltıyor, üretimi tüketiciye yaklaştırıyor. Meksika ABD için nasıl bir üretim üssüne dönüşüyorsa, Türkiye de Avrupa için çok daha kapsamlı bir üretim havzası görevi üstlenebilir. Üstelik aynı fabrikadan Balkanlar'a, Kafkasya'ya, Orta Asya'ya, Orta Doğu'ya ve Kuzey Afrika'ya ulaşabiliyoruz.
Üçüncü kabiliyetimiz lojistik. Orta Koridor, Kalkınma Yolu, Karadeniz, Akdeniz, Ege, Boğazlar ve Avrupa bağlantıları Türkiye'yi kıtalararasıticaretin doğal kavşaklarından birisi yapmakta. 2053 hedefimiz, hem malın üretildiği, hem depolandığı, hem finanse edildiği, hem sigortalandığı, hem de dünyaya dağıtıldığı merkez olmak. Dördüncü büyük güç milli ve yerli savunma sanayimiz. İHA'lardan füzelere, savaş gemilerinden elektronik harbe uzanan ekosistem artık salt güvenlik meselesi olmanın ötesinde. Yazılım, yapay zeka, sensör, optik, ileri malzeme, haberleşme ve motor teknolojileri sivil sanayiyi de yukarı taşıyabilecek muazzambir teknoloji laboratuvarı.
Beşinci imkan enerji. Türkiye enerji üretim bölgeleriyle Avrupa'nın büyük tüketim merkezlerinin ortasında. Karadeniz gazı, güneş, rüzgar, hidroelektrik ve nükleer kapasite bu avantajı büyütüyor. Bir sonraki aşama enerji koridoru olmanın ötesine geçip enerji teknolojilerinin ve ekipmanlarının üreticisi olmak. Altıncı gücümüz beşeri kaynağımız ve büyük iç pazar. Avrupa hızla yaşlanırken, Türkiye'nin çalışma çağındaki nüfusu, mühendislik kapasitesi ve girişimci gençliği önemli bir avantaj. Bu nüfusu yapay zeka, robotik, biyoteknoloji, yarı iletkenler ve ileri mühendislikle buluşturduğumuz ölçüde, demografik avantajlarımız ekonomikgüce dönüşecek.
Yedinci imkan teknoloji girişimciliği. Oyun, fintek, e-ticaret, yazılım ve savunma teknolojilerinde küresel şirket çıkarabildiğimizi gördük. Şimdi aynı başarıyı yapay zeka, robotik, enerji teknolojileri, çip tasarımı ve ileri malzemelere taşıma zamanı. Sekizinci güç