Bugün sevgili arkadaşım Hrant Dink'in ölüm yıldönümü. 19 yıl önce, "güvercin tedirginliğindeki" yaşamı bir tetikçinin kurşunuyla sona erdi. Hrant niçin öldü, kim öldürdü; bu sorular hâlâ karanlıkta. Adalet yerini bulmadı.

Aslında adalet arayışı artık yalnızca bir dava başlığı değil; gencinden yaşlısına, ağacından hayvanına bu ülkede yaşayan herkes için hayatın merkezine yerleşmiş bir hayal.

Perşembe akşamı bir ödül törenindeydim. Ödül töreni denince akla ışıklar, sahne, alkış gelir. Bazıları izlenir ve geçilir. Bazılarıysa sizi izleyici olmaktan çıkarır, tanıklığa zorlar.

Gülseren Onanç'ın bireysel bir inisiyatifle kurduğu SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği'nin Yılın Kadınları Ödül Töreni, tam da bu ikinci türdendi. ünkü sahneye çıkanlar "başaran" kadınlar değil, hayatta kalmayı bir direniş biçimine dönüştürmek zorunda bırakılanlardı.

Yıllardır mücadelelerini izlediğim kadınlarla dolu salonda Filistinli, İranlı ve Afganistanlı kadınlara verilen ödüller bir jest değildi. Hayatta kalmanın bile politik bir eylem olduğunu hatırlatan güçlü bir tanıklıktı. Filistinli kadınlar için yaşam, sürekli yarım kalan bir cümle gibi.

Evler yıkılıyor, hastaneler vuruluyor, çocuklar toprağa veriliyor. Ama kadınlar enkazın başında beklemeye devam ediyor; hem yas tutuyor hem hayatı yeniden kurmaya çalışıyor. Kadın gazeteciler adına Bisan Owda, Maha Hussaini, Mariam Barghouti'ye verilen ödül, "Görüyoruz ve unutmayacağız" kararlılığının sembolüydü.

İran'da baskıcı rejime karşı direnen kadınlar adına Parastoo Ahmadi, Nina Golestani ve Narges Mohammadi'ye verildi ödül. "Kadın, yaşam, özgürlük" sloganının bedelini hatırlattı. Cop, gözaltı, idam tehdidi... Bu ödül, susturulmak istenen bir itirazın kayda geçirilmesiydi.

Afganistanlı kadınlar içinse zaman geriye akıyor. Taliban'ın kadınların yaşamını kısıtlayan 135 ferman çıkardığı ülkede, hayal kurmak bile yasak. Ödül verilen Femena'nın raporundaki cümle her şeyi özetliyordu: "Afganistan sadece düşmedi, kadınların üzerine düştü."

Türkiye'de ödül alan kadınlar ve kolektifler ise en çok bastırılan alanlarda yan yana gelmişti: Emek, çevre, hafıza, adalet, eğitim, yerel yaşam.

Hrant Dink Vakfı'na verilen ödül, Rakel Dink öncülüğünde sürdürülen hafıza kazısının altını bir kez daha çizdi: "Bu ülkede yaşananlar unutulmadı."