Uzun zamandan beri makaleler yazmaya, insanları da uyarmaya çalışıyoruz. Hiç kimseden iltifat beklemiyoruz. Çünkü niyetimiz Allah'ın verdiği nimetlere mazhar olmaktır. Bununla ilgili Yümnî (Emin) der ki:

İstersen eğer mazhar-ı eltâf-ı Hak olmak

Daim hazer et fâsık olan ehl-i riyâdan

Yani, Cenab-ı Hakk'ın sonsuz nimetlerine mazhar olmak istersen, sapık, isyankâr ve ikiyüzlü insanlardan daima sakın ve onlardan uzaklaş. Bu gibilerle hemhal olma. Zira bunların ihanetini kestirmek kolay iş değildir.

İnsanoğlu hilebazdır, kimse bilmez fendini

Her kime iyilik edersen, sakla ondan kendini

Nitekim iyi niyetle el uzatılanların, zaman içinde akrepleştiğini görüyoruz. Yapılan iyilikler unutuluveriyor. Bu gibiler haksız da olsalar, kabadayıca davranıyor.

Onun için denir ki;

Câhil ile sohbet ederse kişi

Ârifin yanında hacel(utanma, kızarma)dir işi.

Yani cahil hem nadan olur hem de münafık olur. Sözü ile özü bir olmaz. Böyle insanlara iyilik yapmak boşuna zahmettir. Bunların özünde sıkıntı vardır.

Nitekim:

Câhilin âlim katında, sözünün mikdârı yok

Kendi eşek, giydiği çul, başının yuları yok

Bu gibiler insanlıktan anlamaz. Zira yalan konuşur, hırsızlık yapar, helal lokmadan uzak durup haramla beslenir. İftira atar, terbiyesiz mahlûklardır. Bu gibilere insan demek, aslında zulümdür. Bu gibiler aynı zamanda nankördür. Bunlarla uğraşmak zaman kaybıdır.

Malum:

Kişiye her işi âlâ görünür

Kuzguna yavrusu Anka görünür

Ayrıca hemen belirtmekte fayda vardır ki;

Kâşâne-i gerdûn yıkılır, âha dayanmaz

Canlar yakanın sanma ki bir gün canı yanmaz

Yani iyiliğe kötülük ile cevap vermek, kişiyi değeryap kılmaz. Yapılan kötülük yerde kalmaz, can yakar. Unutmamak gerekir ki, "insafı bırakmamaktır insaf" denir. Tabii ki anlayana, idrak edene...

Susuz değirmenlerin ne ile döner çarkı,

Kerem etmeyen beyin fakirden nedir farkı

Onun için konuşurken temkin esastır. Beyni iyi kullanarak, yol kat etmek gerekir. Ben bilirim havasını estirmek budalalıktır. Çünkü demekle olmaz, icraat gerekir.

Toplumumuzun içinde maalesef böyle lüzumsuz insanlar da barınmaktadır ve varlıkları zararlıdır. Zira bunlar bencildir, hak-hukuk tanımaz, yobazdır. Malumdur ki;

Nâdân ile sohbet etmek güçtür biline,

Çünkü nâdân ne gelirse söyler diline.

Bu gibilerin dili acı verici ve utandırıcıdır. Haksızlık yapmak işine gelir, yalan mesleği gibidir. Böyle insanlara selam vermek bile israftır.

Hakşinas olmayan, vicdanı kararmış insandan hayır gelmez. Çünkü vicdanı kurumuş insanlar topluma ayak uyduramaz, yalana, dolana saplanır. Eğer vicdan, insanı kötülüklerden alıkoymuyorsa, o kişilerden hayır ummak boşunadır.