"Yaralı Coğrafya"

Amerika ve İngiltere'nin Irak'ı işgal etmeye başladığı süreçte yazılan birkaç yazımı Evren Karadayı derleyerek "Yaralı Coğrafya" başlığı altında ESAM adına yayımlamıştı (2003). Orada "Bağdat-I", "Bağdat-II", "Ortadoğu Halkları", "Savaş Suçları Mahkemesi", "CAMUS'NÜN MEKTUBU", "SORULAR" VE "YARALI COĞRFYA" yazıları yer alıyordu.

"Yaralı Coğrafya" olarak tanımlanan mekân ya da bölge, tarih boyunca dini, siyasi, iktisadi, kültürel ve toplumsal atılımların, hareketlerin, değişmelerin, refahın, yıkımların, katliamların, sürgünlerin gerçekleştiği yerdir. Hala da yenileri sürüp gitmektedir. Filistin halkı öznesi ve mağduru olarak örnektir.

Yirminci yüzyılın başında, I. Dünya Savaşı'nda, söz konusu bölgede özne ve mağdur durumda bırakılan devlet ve yönetim olarak "Osmanlı" nitelendirmesinin asıl öznesi "Türk" olmuştur. Bu durum çeşitli ve farklı soruşturmaların, araştırmalarının, tartışmaların, bakış açıların konusu olmuştur. Değişik boyutlarıyla olmayı da sürdürmektedir.

Fikri, siyasi, askeri oluşum ve ayrışmaların tanığı, aynı zamanda tarafı olma niteliğiyle bir askerin, Şemsettin Efendi'nin anıları önemli tarihi bir belge özelliği taşımaktadır. Yayıma hazırlayan Prof. Dr. Ali Fuat Örenç "Şemsettin Ergün ve Hatıratı Hakkında" bir sunuş yazısında gerekli açıklaya şöyle başlıyor:

"Yayına hazırladığımız hatıratın sahibi Topçu İhtiyat Zabiti Şemsettin Efendi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü rahmetli öğretim üyelerinden hocam Prof. Dr. Ali İhsan Gencer'in kıymetli eşleri Avukat Melek Gencer Hanım'ın dedesidir. Hatırat, Melek Hanım ve ailenin diğer değerli mensuplarınca tarafıma iletilmiş ve yayın süreci böylece başlamıştır." Böylece Topçu Subayı Elazığlı Şemsettin Efendi'nin "Filistin Cephesinde Bir Türk Askeri"/I. Dünya Savaşı ve Esaret Yılları Hatıraları yayınlanmıştır (Kronik Kitap, İstanbul 2025).

Anıların sahibi Şemsettin Ergün Elazığ'da doğmuş (1Temmuz 1890), Malatya'da vefat etmiştir (25 Mart 1959). Seferberlik ilanıyla Harbiye Mektebi'ne girer (11 Temmuz 1914), 4. Ordu emrine tayinle Cebeli Lübnan'da 43. Topçu Alayı'nda görevlendirilir (11 Temmuz 1915), arkasından Şam Mıntıka Komutanlığı'na nakledilir (10 Nisan 1918). Çeşitli yerlerde görevlendirmelerden sonra Şam'da Rabo Boğazı'nda İngilizler tarafından esir edilir (30 Eylül 1918). Seydi Beşir ve Süveyş Esir Kampları'nda tutulur, kurtuluşuyla İstanbul'a gelir (1918-1920 yılları arasında).