Kıdem tazminatı, belirli bir süre bir iş yerinde çalışan her işçi için hayati öneme sahip bulunmaktadır. Her işçinin en büyük arzusu hizmet akdinin sona ermesi hâlinde kıdem tazminatı hakkına kavuşmaktır. Keza bu tazminat belki de işçinin hayatı boyunca eline tek seferde geçen en büyük toplu para niteliğindedir. Kıdem tazminatına hak kazanmak için her şeyden evvel en az 1 yıl çalışmış olmak gerekmektedir. Ayrıca işçinin hiçbir sebep yokken istifa etmemesi de gerekmektedir.

Haklı sebep olmadan işçinin istifa ederek kıdem tazminatı alabilmesinin yasal yolu SGK'dan "kıdem tazminatı alabilir" yazısını alma şartlarının bulunmasına bağlı bulunmaktadır. Bu yazı, işçilerin yaş şartı dışında emeklilik için öngörülen sigortalılık prim gün sayısı/sigortalılık süresini ikmal ettiklerini gösteren belgedir.

Belirtilen belgeyi işverene ibraz eden işçiler istifa etmeleri hâlinde kıdem tazminatı alabilmektedir. Bu uygulama ile birlikte özellikle daha cazip şartlarla yeni iş bulanların, çeşitli sebeplerle iş hayatından çekilmek isteyenlerin uzun yıllar çalışmalarının karşılığı olan tazminat haklarının boşa gitmesi önlenmiş olmakta ayrıca finansal güvence sağlamaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilen "kıdem tazminatına esas yazı" ile tazminat alınması sürecinde, sigortalılık başlangıç dönemlerine göre farklı şartlar uygulanmaktadır. Bu farklılıklar ise pratikte önemli adaletsizliklere yol açmaktadır.

SGK YAZISI İÇİN BAŞVURU

SGK'dan "kıdem tazminatı alabilir" yazısı almak için her işçiye göre değişen şartlar bulunmaktadır. Bu şartlar işçinin ilk sigorta başlangıç tarihine göre değişmektedir. Uygulamanın yasal dayanağını ve şartlarını eski (1475 sayılı) İş Kanununun kıdem tazminatına ilişkin 14. maddesi teşkil etmektedir.

Mezkûr İş Kanununun 14. maddesinin 1. fıkrasının. (5) numaralı bendinde 506 sayılı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları (sigortalılık süresi ile prim ödeme gün sayısı) veya aynı Kanunun Geçici 81'inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları hâlinde, sigortalılara kıdem tazminatı ödeneceği öngörülmüştür. Bu bağlamda emeklilik için gereken şartlardan yaş dışında kalan şartları yerine getirmiş olanlar kendi istekleri ile işten ayrılmaları hâlinde, kıdem tazminatına hak kazanmaktadırlar. Bu durumda yaş dışında kalan şartları yerine getirmiş olup kendi istekleri ile işten ayrılmak isteyen işçilerin kıdem tazminatını işverenden talep etmek için SGK ünitelerinden alacakları yazıyı işverene ibraz etmeleri gerekmektedir.

EYT'LİLER...

EYT düzenlemesinin 2023/Mart ayı itibarıyla yürürlüğe girmesiyle birlikte en fazla işçiler emekli oldular.

Emekli olan işçiler aynı zamanda yıllarca hayallerini süsleyen tazminatlarına kavuştular. Bu durumda yaş şartı nedeniyle emekli olanlar veya olacak olanlar yazıya gerek kalmadan tazminata hak kazanmaktadır.

Bunların dışında kısmi emeklilik için kadınlar 58 erkekler 60 yaşını doldurmamışsalar bu durumda 3600 gün primlerinin bulunması hâlinde SGK'dan kıdem tazminatı yazısı alarak tazminatlarına kavuşabilmektedir.