Kanserle mücadelede umut ışığı olan "akıllı ilaçların" bedelinin SGK tarafından karşılanması talebiyle açılan davalarda Yargıtay, emsal niteliğinde bir karara imza attı.

"Akıllı ilacın parasını kendim öderim. Sonra tedavi ile ilgili aldığım rapora istinaden nasıl olsa mahkemeyi kazanır ve bu kararla paramı geri alırım dönemi bitti" Akıllı ilaç parasını almak için Yargıtay emsal nitelikte yeni kriterleri belirledi.

Yargıtay'ın 10. Hukuk Dairesi, sadece doktor raporuyla ilaç bedelinin ödenmesine dur diyerek; ilacın hastanın iyileşmesine "sürekli ve etkin" katkı sunup sunmadığının bilimsel olarak kanıtlanması gerektiğini vurguladı.

Umutla başlayan hukuk mücadelesi

Bir kanser hastası, tedavisi için hayati önem taşıyan ancak SGK'nın ödeme listesinde (SUT) yer almayan "Avelumab" etken maddeli 'akıllı ilacın' bedelinin devlet tarafından karşılanması için dava açtı. SGK ise ilacın bütçe ve mevzuat gereği ödeme kapsamında olmadığını savunarak talebi reddetti.

Yerel Mahkeme ve İstinaf: "Hasta haklıdır" dedi

İlk derece mahkemesi, sunulan doktor raporlarını yeterli görerek davanın kabulüne ve ilaç bedelinin ödenmesine karar verdi. SGK'nın itirazı üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) de bu kararı yerinde bularak onayladı. Ancak son sözü söyleyen Yargıtay, dosyada eksik inceleme olduğunu belirterek kararı bozdu.

Yargıtay'ın Gerekçeli Kararı: "Bilimsel filtre" şart!

Yargıtay, söz konusu kararında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına (Nitecki/Polonya, Pentiacova/Moldova) atıf yaparak;

* "Her türlü sağlık hizmetinin ücretsiz olması arzu edilse de bu durum devletin mali kaynaklarıyla doğrudan ilişkilidir.

* Devlet, nüfusun geneline asgari düzeyde ve sürdürülebilir bir sağlık hizmeti sunmakla yükümlüdür.

* Hiçbir sınırlama olmaksızın her ilaç bedelinin ödenmesi, sistemin finansal sürdürülebilirliğini ortadan kaldırarak diğer hastaların hakkına zarar verebilir" şeklinde değerlendirmelerde bulundu.

Bu gerekçelerden hareketle Yargıtay, sosyal devlet ilkesi ile kamu kaynaklarının sınırlılığı arasındaki hassas dengeye dikkat çekti. Mahkemelerin bir ilacın ödenmesine karar verebilmesi için şu "altın kriterlerin" oluşması gerektiğini belirtti:

* Faz Çalışmaları Tamamlanmalı: İlacın güvenilirliği ve etkinliği (Faz 1-2-3-4 süreçleri) dünya genelinde ve Türkiye'de tescillenmiş olmalı.