"Kriz" kelimesini ne kadar kolay kullanıyoruz.
Ekonomik kriz...
Eğitim krizi...
Adalet krizi...
Tarım krizi...
Barınma krizi...
Siyaset krizi...
Dış politika krizi...
Neredeyse hayatımızın her alanını "kriz" olarak tanımlıyoruz.
Peki gerçekten bunların hepsi kriz mi
Kelimeler bazen gerçeği açıklamaz; gerçeği gizler. "Kriz" de Türkiye'de en çok yanlış kullanılan kavramlardan biri haline geldi.
ünkü kriz, kelime anlamı itibarıyla sürekliliği değil geçiciliği ifade eder.
Tıpta kriz, hastalığın dönüm noktasıdır. Hasta ya iyileşmeye başlar ya da durumu ağırlaşır.
Ekonomide kriz, piyasanın olağan işleyişini bozan kısa süreli şoktur.
Siyasette kriz, kurumların normal işleyişinin geçici olarak aksamasıdır.
Yani kriz, istisnadır.
Normal olan değildir.
Oysa Türkiye'de "kriz" dediğimiz şeylerin çoğu on yıllardır devam ediyor.
Enflasyon birkaç aylık bir sapma değil.
Eğitimde kalite sorunu birkaç yıllık bir aksama değil.
Yargıya güven sorunu dün başlamadı.
Tarımın yapısal problemleri yeni ortaya çıkmadı.
Deprem hazırlıksızlığı, şehirleşme, liyakat tartışmaları, gelir dağılımındaki bozulma...
Hepsi yıllardır konuşuluyor.
Bir sorun on yıl boyunca devam ediyorsa artık ona kriz denmez.
O artık sistemin ürettiği sonuçtur.
Aslında farkında olmadan kavramları ters yüz ediyoruz.
Kriz geçici olduğu için çözüm de kısa vadeli olur.
Yapısal sorun ise köklü değişim ister.
Biz ise yapısal sorunları "kriz" diye adlandırarak geçici tedbirlerle çözmeye çalışıyoruz.
Bunun sonucu da hiç bitmeyen krizler oluyor.
Bugün ekonomi konuşuluyor.
Yarın eğitim.
Ertesi gün sağlık.
Sonra hukuk.
Sonra dış politika.
Konular değişiyor ama kullanılan kelime aynı kalıyor.
"Kriz."
Oysa belki de yaşadığımız şey krizlerin toplamı değil; yönetim anlayışının ürettiği sürekli dengesizliktir.
Bir başka ifadeyle kriz olağanüstü hal olmaktan çıkıp olağan hale gelmiştir.
İşte tam bu noktada toplumun algısı da değişiyor.
İnsan zihni olağanüstü durumlara uzun süre dayanamaz.
Başlangıçta tepki gösterdiği şeyleri zamanla normal kabul etmeye başlar.
Sosyolojide buna "normalleşme" denir.
Elektriklerin bir gün kesilmesi krizdir.
Her hafta kesilmesi ise yeni normaldir.
Bir yıl yüksek enflasyon krizdir.
On yıl yüksek enflasyon yaşamak ise ekonomik kültürün değişmesidir.
Gençlerin gelecek planı yapamaması birkaç yıllık bir problemse krizdir.
Bir kuşağın tamamı geleceğini yurt dışında arıyorsa artık mesele bireysel tercih değil, yapısal bir dönüşümdür.
İşte kelimelerin önemi burada ortaya çıkıyor.
Yanlış teşhis doğru tedaviyi engeller.
Bir binanın temeli çürümüşse sadece duvarları boyayarak sorunu çözemezsiniz.
Fakat siz temel sorununa

151