"Tek Millet Tek Hikâye"

İnanç Uysal
06.07.2026
112

Her yıl 4 Temmuz'da Amerika Birleşik Devletleri yalnızca bağımsızlığını kutlamaz. Aynı zamanda kendisini yeniden anlatır. Bayraklar, havai fişekler, başkan konuşmaları ve Hollywood'un onlarca yıldır ürettiği filmler aynı temel fikri tekrar eder: Amerika ortak bir hikâyeye sahip tek bir millettir.

Bu yıl Türkiye'deki ABD Büyükelçiliğinin 4 Temmuz dolayısıyla yayımladığı mesaj da tam bu çerçevede dikkat çekiciydi. Paylaşımın ana sloganı oldukça netti: "One Nation. One Story. 250 Years." (Tek Ulus. Tek Hikâye. 250 Yıl.) Bu ifade, ABD'nin 250. kuruluş yıl dönümü kutlamalarının temel söylemi olarak öne çıkarıldı.

Aslında bu slogan yeni bir keşif değil. Amerikan siyasi kültürünün belki de iki asırlık özeti.

Hollywood'un ürettiği kovboy filmlerinden başlayarak, İkinci Dünya Savaşı filmlerine, uzay filmlerine, süper kahraman evrenlerine kadar ortak tema değişmez. Kahramanların etnik kökenleri farklı olabilir; İtalyan, İrlandalı, Meksikalı, Afro-Amerikalı veya Asyalı olabilirler. Ama filmin sonunda hepsi "Amerikan hikâyesinin" parçasıdır.

ünkü Amerika'nın ulus inşası büyük ölçüde ortak bir anlatı üzerine kurulmuştur.

İlginç olan ise bunun yalnızca kültürel alanda kalmamasıdır.

2025 yılının Mart ayında Başkan Donald Trump tarafından imzalanan başkanlık kararnamesiyle İngilizce ilk kez federal düzeyde Amerika'nın resmî dili olarak ilan edildi. Gerçi fiiliyatta zaten kamu yönetiminin dili İngilizceydi. Ancak bu karar sembolik açıdan son derece önemlidir. Kararname, İngilizcenin ortak kimliği ve ulusal birliği güçlendiren unsur olduğu gerekçesiyle yayımlandı.

Buraya kadar bakıldığında tablo son derece anlaşılır.

ABD kendi toplumsal bütünlüğünü güçlendirmek için;

Ortak dil vurgusu yapıyor, ortak tarih anlatısı oluşturuyor, bayrağı öne çıkarıyor, ortak kahramanlar üretiyor, ve "Tek Ulus, Tek Hikâye" sloganını resmî söylem haline getiriyor.

Bunların hiçbiri Washington'da "asimilasyon", "çoğulculuğa aykırılık" veya "kimlik inkârı" olarak tartışılmıyor.

Tam tersine ulusal bütünlüğün doğal unsurları olarak görülüyor.

Türkiye'de son aylarda yeniden gündeme gelen çözüm ve açılım tartışmalarında, özellikle kimlik, yerel yönetimler, anayasal vatandaşlık, eğitim dili ve benzeri başlıklar yeniden konuşuluyor.

Bu tartışmaların bölgesel yansımalarına bakıldığında ise Amerika'nın uzun yıllardır Kürt meselesini yakından takip ettiği, özellikle Irak ve Suriye politikaları nedeniyle bu konuyu stratejik önemde gördüğü bilinen bir gerçek. Washington'un bölgedeki politikalarının zaman zaman Türkiye'nin güvenlik ve üniter devlet hassasiyetleriyle farklılaştığı da Türk-Amerikan ilişkilerinin kronik başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Elbette burada şu ayrımı yapmak gerekir:

ABD'nin Türkiye için resmî politikası "Türkiye bölünsün" şeklinde değildir.

Ancak Washington'un özellikle bölgesel aktörlerle kurduğu ilişkiler ve zaman zaman dile getirdiği demokratikleşme ile yerel yönetim vurguları Ankara tarafından farklı okunmaktadır.

İşte tam da bu nedenle "Tek Ulus. Tek Hikâye." sloganı Türkiye'de farklı soruları beraberinde getiriyor. Amerika kendi toplumu için ortak dili güçlendirmeyi doğal görürken,

Türkiye'nin ortak dil vurgusu yaptığında bunun farklı kavramlarla eleştirilmesi neden tartışma konusu oluyor

Amerika kendi ulusal kimliğini tahkim ettiğinde bu "ulus inşası" oluyor da,

Türkiye aynı hassasiyetleri dile getirdiğinde neden daha farklı kavramlarla karşılaşıyor

Bu soruların cevapları yalnızca hukukta değil, uluslararası siyasetin doğasında yatıyor.

ünkü devletler çoğu zaman kendi ülkelerinde savundukları ilkeleri dış politikada aynı biçimde uygulamazlar.

Realizm tam da bunu söyler.

Her devlet önce kendi çıkarını korur.

Amerika için ortak İngilizce ulusal birlik aracıdır.

Türkiye için ortak Türkçe de aynı işlevi görmektedir.

Birinin meşru görüldüğü yerde diğerinin otomatik olarak gayrimeşru ilan edilmesi zaten uluslararası siyasetin mantığıyla da açıklanamaz. Aslında mesele yalnızca dil değildir. Dil yalnızca görünen kısmıdır.

Asıl mesele ortak aidiyet oluşturabilmektir.

ABD bunu iki yüz elli yıldır yapıyor.