erçeve yasa Meclis'ten geçti. Şimdi tartışılması gereken yalnızca hangi partinin "evet", hangisinin "hayır", hangisinin "çekimser" dediği değil. Asıl tartışılması gereken, bütün bu siyasi pozisyonların seçmen tarafından nasıl karşılandığıdır.
ünkü yasa sonrasında yayımlanan seçim anketleri, siyasetin önüne oldukça ilginç bir soru koyuyor.
erçeve yasaya başından itibaren ve tutarlı biçimde itiraz eden partilerde beklenen yükseliş görülmezken, siyasete yeni giren ve henüz kendisini bütün başlıklarıyla tanımlama fırsatı bile bulamamış olan YENİ Parti'nin bazı araştırmalarda birinci sıraya kadar yükseldiği görülüyor. Türkiye Veri Haritası'nın temmuz araştırmasında YENİ Parti yüzde 31,2 ile ilk sıraya yerleşirken AK Parti yüzde 29,2'de kaldı. SONAR'ın son araştırmasında ise bu fark daha da açıldı; YENİ Parti yüzde 34,3, AK Parti yüzde 30,2 olarak ölçüldü.
Elbette başka araştırmalar farklı fotoğraflar çekiyor. YÖN Araştırma'nın 1-4 Ağustos tarihli çalışmasında AK Parti yüzde 28,3 ile birinci, YENİ Parti ise yüzde 25,8 ile ikinci sırada. Bu nedenle tek bir ankete bakarak "seçmen kararını verdi" demek mümkün değil.
Ama ortada görmezden gelinemeyecek başka bir gerçek var:
Yeni bir siyasi adres, çok kısa bir süre içerisinde seçmenin önemli bir bölümünün tercihi haline gelebiliyor.
İşte tam burada çerçeve yasa tartışmasından daha büyük bir mesele ortaya çıkıyor.
Yasaya itiraz eden partiler neden aynı ölçüde karşılık bulmuyor
Bunun iki cevabı olabilir.
Birincisi, Türk seçmeninde son derece gelişmiş bir muhalif strateji bilinci vardır. Seçmen, "Benim düşünceme en yakın parti hangisi" sorusundan önce "İktidarı değiştirme ihtimali en yüksek muhalefet hangisi" diye soruyordur.
Eğer durum buysa, ortaya olağanüstü bir siyasi bilinç çıkar.
Seçmen, kendi siyasi tercihinden fedakârlık ederek oyunu bölmemekte, kazanabilecek adrese yönelmektedir.
Fakat bunun ikinci ve çok daha rahatsız edici bir ihtimali de var.
Belki de seçmen gerçekten alternatif aramıyor.
Belki yalnızca yıllardır alıştığı siyasi kampların isimlerini değiştirerek aynı tercihi yeniden üretiyor.
O zaman mesele muhalefetin başarısı değil, seçmenin ezberlerinden kurtulamaması olur.
ünkü demokrasinin anlamı yalnızca sandıkta çok sayıda parti bulunması değildir. Asıl mesele, seçmenin önünde gerçek anlamda farklı seçeneklerin bulunması ve bu seçenekler arasında özgürce tercih yapabilmesidir.
Bugün ise garip bir tabloyla karşı karşıyayız.
Bir parti çerçeve yasaya açıkça karşı çıkıyor.
Bir başka parti aynı konuda daha sert bir itiraz ortaya koyuyor.
Başka bir parti ise farklı gerekçelerle aynı sonuca ulaşıyor.
Fakat bütün bu seçeneklerin toplamından beklenen siyasi karşılık ortaya çıkmıyor.
Buna karşılık seçmenin önemli bir bölümü, "Bu seçeneklerden hangisi gerçekten iktidarı değiştirebilir" sorusuna cevap arıyor.
İşte burada siyasetin çerçevesi daralıyor.
erçeve yasa belki Meclis'te belirli bir siyasi alanı tarif ediyor.
Ama seçmenin zihnindeki siyasi çerçeve bundan daha sert.
"Minimum alternatif, sınırsız seçme özgürlüğü."
Yani teorik olarak istediğin kadar partiye oy verebilirsin. Fakat pratikte "oyumu bölmeyeyim" düşüncesi seni birkaç seçeneğe mahkûm ediyorsa, sandıktaki özgürlük ile siyasetteki gerçek tercih alanı arasında ciddi bir mesafe oluşmuş demektir.

83