Türkiye ekonomisi açısından bazı dönemlerde rakamların kendisinden daha önemli olan şey, toplumun o rakamları nasıl yaşadığıdır. ünkü ekonomi yalnızca enflasyon, faiz, kur, borsa ya da büyüme oranlarından ibaret değildir. İnsanların yarına ilişkin güveni de ekonominin bir parçasıdır.
Bugün tam da burada önemli bir eşikle karşı karşıyayız.
Bir tarafta uzun süredir devam eden hayat pahalılığı ve gelir dağılımındaki ciddi bozulma var. TÜİK'in 2025 Gelir Dağılımı İstatistikleri'ne göre en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik kesim toplam gelirin yüzde 48'ini alırken, en düşük yüzde 20'nin payı yüzde 6,4'te kaldı. Gini katsayısı da 0,410 olarak hesaplandı.
Diğer tarafta ise şimdi sermaye piyasalarında ortaya çıkan fon krizi var.
SPK'nın açıklamalarına göre bazı fonlarda 2025'in son çeyreğinden itibaren ekonomik gerçeklik ve şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayan fiyat hareketleri görülmüş, bu nedenle çeşitli düzenleme çalışmaları başlatılmıştı. Buna rağmen eylül ayında sorun, çok daha geniş bir yatırımcı kitlesini ilgilendiren bir krize dönüştü. 131 fon tasfiye kapsamına alınırken yüz binlerce yatırımcı sürecin içinde kaldı.
Şimdi asıl soruyu sormanın zamanı değil mi
Ekonomide bir sorun ortaya çıktığında yalnızca o sorunu yaratan kişi ve kurumlar mı sorumludur, yoksa o sorunun büyümesine izin veren ekonomik ve denetleyici sistemin de bir sorumluluğu var mıdır
Bu soruyu sorarken dikkatli olmak gerekiyor. ünkü ortada henüz tamamlanmış bir soruşturma ve kesinleşmiş bir hukuki tablo yok. Fonlarda neyin manipülasyon, neyin piyasa hareketi, neyin yönetim hatası olduğu konusunda nihai değerlendirmeyi hukuk ve düzenleyici kurumlar yapacak.
Fakat başka bir soru bundan bağımsız.
SPK, 2025'in son çeyreğinden itibaren olağan dışı fiyat hareketlerini gözlemlediğini söylüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesi de konuyu Aralık 2025'te gündemine almış. Ardından düzenleme çalışmaları yapılmış.
O halde toplumun sormaya hakkı yok mu:
Risk biliniyorsa neden riskin büyüklüğü konusunda daha erken ve daha güçlü bir müdahale yapılmadı
Bu soru, "devlet herkesin yatırım zararını ödesin" anlamına gelmiyor. Böyle bir yaklaşım zaten piyasa ekonomisinin mantığıyla bağdaşmaz. Ancak yatırımcıların korunması, piyasaların şeffaflığı ve denetim mekanizmalarının zamanında çalışması da kamu otoritesinin görevleri arasında.
Üstelik mesele yalnızca parasal kayıp değil.
Türkiye'de milyonlarca insan zaten yüksek enflasyon altında gelirinin satın alma gücünü korumaya çalışıyor. Ağustos ayında yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,51 olarak gerçekleşti; gıda fiyatları yüzde 33,79, konut-su-elektrik-gaz ve diğer yakıtlar grubu ise yüzde 39,77 arttı. Böyle bir ortamda insanların tasarruflarını koruma çabası, ekonomik hayatın doğal bir parçası haline geliyor.
İşte fon krizinin psikolojik tarafı burada ortaya çıkıyor.
Bir insan yıllarca çalışıp biriktirdiği parasını enflasyondan korumaya çalışırken, güvenli olduğunu düşündüğü finansal araçlardan birinde ciddi bir kayıpla karşılaşırsa yalnızca parasını kaybetmez. Tasarruf etme iradesini, sisteme güvenini ve geleceğe ilişkin beklentisini de kaybedebilir.
Altın konusunda da benzer bir tartışma yapılabilir ama burada ayrımı doğru koymak gerekiyor. Altındaki küresel fiyat hareketleri Türkiye ekonomi yönetiminin doğrudan kontrolünde değildir. Nitekim uluslararası piyasalarda altın fiyatlarının faiz beklentileri ve küresel gelişmeler nedeniyle sert dalgalandığı görülüyor. Dolayısıyla altındaki her kaybı ekonomi yönetimine fatura etmek doğru olmaz.

78