Dosta hiza vermek

İnanç Uysal
05.10.2026
73

"Herkes yerini bilsin, bizim işlerimize karışmasın, yaşam tarzımıza burnunu sokmasın ve bize yol göstermesin. Herkes kendi halkının ve devletinin derdine düşsün."

İlham Aliyev'in bu sözleri Türkiye'de farklı biçimlerde yorumlandı. Kimi bu sözlerin Rusya'ya, kimi İran'a yönelik olduğunu söyledi. İktidara yakın medya kuruluşlarından Haber7 de açık biçimde açıklamaları İran ve Rusya mesajı olarak değerlendirdi.

Ama Türkiye açısından başka bir soru daha var:

Acaba bu sözlerin muhatapları arasında Türkiye'den yükselen bazı sesler de olabilir mi

Bunu kesin olarak söylemek mümkün değil.

Fakat böyle bir ihtimali düşündüren bir zamanlama ve tartışma zemini var.

ünkü daha birkaç gün önce Türkiye'de bazı isimler Azerbaycan'daki okul kıyafetleri düzenlemesini doğrudan "başörtüsü yasağı" olarak yorumlamış, hatta meselenin Azerbaycan'ın iç hukukunu aşarak Türkiye'nin müdahale etmesi gereken bir konu olduğunu savunmuştu.

Bunların en dikkat çekici örneklerinden biri Yusuf Kaplan oldu.

Kaplan, Azerbaycan'da okullarda başörtüsü yasağı başladığını ileri sürerek Türkiye'nin "Azerbaycan yönetimine baskı yapması" gerektiğini söyledi. Daha da ileri giderek, "Madem iki devlet, tek milletiz" anlayışıyla bu konunun Erdoğan ile Aliyev arasında çözülmesini istedi. Bir başka paylaşımında ise "Aliyev'i sadece Erdoğan durdurabilir" ifadesini kullandı.

İşte burada biraz durmak gerekiyor.

İki devlet, tek millet olmak; tek devlet olmak anlamına mı geliyor

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişki elbette sıradan bir komşuluk ilişkisi değildir. Tarih, kültür, dil, Karabağ meselesi ve stratejik ortaklık iki ülkeyi çok özel bir noktaya taşımıştır.

Fakat "iki devlet, tek millet" sözünü, bir devletin diğer devletin iç hukukuna müdahale etme hakkı olarak yorumlamaya başladığımız anda dostluğu başka bir yere taşımış olmaz mıyız

Türkiye kendi egemenliğine yönelik bir müdahaleyi kabul etmiyorsa, Azerbaycan'ın da aynı hassasiyete sahip olması şaşırtıcı olmamalıdır.

Üstelik burada çok daha ilginç bir durum var.

Türkiye'deki bazı çevreler Aliyev'in sözlerini üzerlerine alınmıyor.

Örneğin Haber7, "Herkes yerini bilsin" sözünü İran ve Rusya'ya mesaj olarak haberleştirdi.

Bu yorum yanlış olmak zorunda değil.

Aliyev'in konuşmasında savunma harcamaları, silah tedariki, Rusya ile ilişkiler ve bölgesel gelişmeler de bulunuyor. Dolayısıyla açıklamaların Moskova ve Tahran'a yönelik olması son derece mümkün.

Fakat aynı konuşmada "yaşam tarzımıza burnunu sokmasın" denilmesi de Türkiye'deki son tartışmalarla birlikte ayrıca düşünülmeyi hak ediyor.

ünkü Türkiye'den Azerbaycan'a "şunu yapma, bunu değiştir, Erdoğan müdahale etsin" denildiği bir ortamda Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın "bize ne yapacağımızı söylemeyin" demesi, en azından zamanlama bakımından düşündürücü değil midir

Burada asıl mesele Aliyev'in Kaplan'a cevap verip vermediği de olmayabilir.

Asıl mesele bizim başka devletlere yaklaşım biçimimizdir.

Türkiye'de yıllarca "egemenlik", "milli irade", "içişlerine müdahale edilmemesi" gibi kavramları savunduk.

Peki aynı ilkeleri dost ve kardeş ülke Azerbaycan için de savunabilecek miyiz

Azerbaycan'ın aldığı her kararı doğru bulmak zorunda değiliz.

Başörtüsü konusunda Azerbaycan yönetiminin uygulamasını eleştirmek de elbette mümkündür. Fakat eleştirmekle