Türkiye bir kez daha "açılım" tartışmalarının merkezine oturmuş durumda. Meclis'te kurulması planlanan komisyonun kimlerden oluşacağı, hangi partilerin davet edileceği ve hangi önerilerin masaya geleceği konuşuluyor. Ancak tartışmaların arasında kaybolan önemli bir soru var:
Parti programları gerçekten birbirinden bu kadar farklı mı
ünkü programlara bakıldığında ortaya çıkan tablo, televizyon ekranlarında izlediğimiz sert siyasi polemiklerden oldukça farklı görünüyor.
Yeni Parti'nin programı incelendiğinde "ana dil haktır" deniliyor. Her vatandaşın ana dilini öğrenme, kullanma ve geliştirme hakkının güvence altına alınacağı ifade ediliyor. Yerel yönetimlerin idari ve mali olarak güçlendirilmesi, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'nın uygulanması ve kayyım uygulamasının sona erdirilmesi de programın dikkat çeken başlıkları arasında yer alıyor.
CHP'nin yeni programına bakıldığında ise bambaşka bir tabloyla karşılaşılmıyor. Güçlü yerel yönetimler, merkezi idarenin yetkilerinin azaltılması, demokratikleşme, eşit yurttaşlık ve yerinden yönetim ilkeleri burada da önemli yer tutuyor. Doğrudan "ana dilde eğitim" ifadesi kullanılmasa da kültürel hakların genişletilmesine yönelik yaklaşım dikkat çekiyor.
Elbette iki program birebir aynı değil. Her partinin kendi siyasi dili, öncelikleri ve vurguları bulunuyor. Ancak açılım süreciyle ilişkilendirilen temel başlıklarda keskin bir ideolojik uçurum olduğunu söylemek de kolay görünmüyor.
İşte tam burada ikinci soru ortaya çıkıyor.
Madem programlar birbirine bu kadar yakın, o halde kurulacak komisyonda kim yer alacak
Yeni Parti davet edilecek mi
Eğer edilmeyecekse neden
Eğer edilecekse, bugüne kadar CHP ile yaşanan sert tartışmaların anlamı ne olacak
ünkü siyaset yalnızca söylenen sözlerden değil, yazılı belgelerden de oluşur. Parti programları, seçim beyannameleri ve resmi metinler siyasi partilerin en önemli taahhütleridir. Eğer bu belgelerde benzer hedefler yer alıyorsa, kamuoyunun da doğal olarak şu soruyu sorması kaçınılmazdır:
"Televizyonlarda birbirine en ağır eleştirileri yönelten partiler, aslında aynı hedeflere mi yürüyor"
Belki de Türkiye'de uzun zamandır siyaset, programlar üzerinden değil, kimlikler üzerinden yapılıyor.
İktidar ve muhalefet birbirini en sert ifadelerle eleştiriyor. Meydanlarda kullanılan dil son derece sert. Fakat resmi programlara bakıldığında bazı temel reform başlıklarında önemli ortaklıklar göze çarpıyor.
Bu durum seçmenin kafasını karıştırıyor.
Bir yanda "Türkiye elden gidiyor" söylemi...
Diğer yanda ise benzer reform önerileri.
İki tablo aynı anda nasıl doğru olabilir
Daha ilginç olan ise şu.
Eğer açılım süreci Türkiye'nin en kritik meselelerinden biri olarak görülüyorsa, bu konuda benzer görüşlere sahip olan bütün siyasi aktörlerin komisyonda temsil edilmesi beklenmez mi
Yoksa temsil kriteri programlar değil de siyasi dengeler mi olacak
Bu sorunun cevabı, komisyonun niteliğini de belirleyecek.
ünkü demokratik sistemlerde komisyonlar yalnızca sayısal çoğunluk oluşturmak için kurulmaz. Toplumdaki farklı görüşlerin temsil edilmesi de en az alınacak kararlar kadar önemlidir.
Bugün Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu şey, kimin daha çok bağırdığı değil; kimin hangi öneriyi neden savunduğunu açık biçimde ortaya koymasıdır.

99