Türkiye ile Azerbaycan arasındaki soğukluk, yanlış anlama ya da gerilim, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ziyareti ile bıçak gibi kesildi.

Cumhurbaşkanı Aliyev'in serzenişleri ile başlayan, başörtüsü yasağı ile büyütülen, iki tarafta sosyal medya üzerinden sert tartışmalara neden olan, Azerbaycan tarafında anlamsız ve yapay "İsrail sevgisi" şovları ile devam ettirilen "kriz" çözüldü.

Önceki gün Erdoğan ve Aliyev'in verdiği fotoğraflar, devletlerarası dostluğun, "devlet kardeşliği"nin bile çok ötesindeydi, tam bir "aile" görünümündeydi.

Hiçbir devlet başkanı ya da ailesi buna benzer görüntüler vermez. Bize düşen, konuşulanlar ve görünenler üzerinden cümle kurmaktır. O da şudur: Derin bir kriz yoktu, yanlış anlama vardı, bu ziyaretle karşılıklı güven yenilendi.

KRİZ FIRTINALARI: DÜNYA ARTIK ÇOK KIRILGAN.

Dünyamız o kadar kırılgan hale geldi ki, artık her cümle, her fotoğraf, her girişim ülkeleri birbirinden koparıyor, sonrasında iki tarafa da ağır faturalar çıkarıyor. Dolayısıyla her liderin sözü ve attığı adım, milletlerin tarihinde derin dalgalanmalara yol açabiliyor.

Uluslararası sistemin bittiği bu tarih aralığında, hiç sebep yokken ülkelere saldırı yapılabildiği bir dünyada, soykırımın "normalleştirildiği" bir dünyada, her ülkenin gelecek için güvenli sığınaklar aradığı bir dünyada; her kriz savaşlara neden olabiliyor. Ülkeleri parçalayabiliyor, bölgesel kriz fırtınaları oluşturuyor, küresel darbelere yol açabiliyor.

LİDERLER ÇOK AĞIR SORUMLULUK ALTINDA

Devletlerin, ülkelerin, milletlerin çok kolay intihar edebildiği, çok kolay büyük yanlışlara düşebildiği, çok kolay hesap hatası yapabildiği bir dönemdeyiz.

Bu yüzden de ülkelerin jeopolitik gerçeklerle, tarihi derinlikle, değişmez milli hassasiyet ve bağlarla hareket etmesi zorunludur.

Günübirlik sözlere, anlamsız vaatlere kanarak büyük hatalara düşmemesi gerekiyor. Her lider, her devlet yüzyıllık hesaplar içinde olmak zorunda. Çünkü dünya adeta bir uçurumun kenarında ve liderler çok ağır sorumluluklar altında.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişki, tarihi bile aşan sorumluluklar içeriyor. Günceli aşan sorumluluklar içeriyor. Bugünün konjonktürel ilişki ve ittifaklarını çok aşan sorumluluklar içeriyor.

Ülkelerin, haritanın, milletlerin kader yürüyüşüne ayarlı bir ilişki bu. Dolayısıyla üzerinden çok kolay oynanmaması gerekir.

"DÜNYADA ÖRNEĞİ YOK." O ZAMAN YOLA DEVAM!

Anadolu-Orta Asya'nın geçmişi ve geleceği, Orta Asya-Ortadoğu'nun geleceği, Türkistan'da yüzlerce yıl süren Çin ve Rus baskıları ya da hakimiyeti, Türk dünyasının özgür bir gelecek kurup kuramayacağı gibi devasa tarihsel hesaplar bu ilişkilerin sağlamlığına bağlı.

Öyleyse, bu ilişkiler üzerinde yıpratıcı, ayrıştırıcı, yaralayıcı girişimler, küresel güç matematiğinin yeniden hesaplandığı bu dönemde çok tehlikelidir.

Cumhurbaşkanı Aliyev'in "Türkiye-Azerbaycan ortaklığının başka bir örneği yok. Aramıza kimse giremez" mealindeki sözlerini ciddiye alıyoruz çünkü bu, tam da bu dönemde iki ülkenin duruş ekseni olmalıdır.

ARAP DÜNYASI BU BÜYÜK HATAYI YAPTI, ÇOK AĞIR BEDELLER ÖDEDİ.

Arap dünyası bu hatayı yaptı. Onlarca yıldır, İsrail ve Batı işgallerine maruz kaldı ve hâlâ bir çıkış yolu bulmakta zorlanıyor. Son otuz yılın bütün savaşları Arap topraklarında yaşandı.

Her ülkeye başka başka "haklı gerekçeler" öğretildi, ülkeler birbirine düşürüldü, düşman edildi. Her ülke bunun çok ağır faturalarını ödedi, ödüyor.

İsrail ile, ABD ile sarsılmaz ittifaklar kuran ülkeler bile parçalandı, parçalanıyor. Suudi Arabistan, ABD ile en yakın ülkeydi. Şimdi Yemen üzerinden bu ülkeyi de parçalamaya çalışıyorlar.

Onlarca yıldır uygulanan bu politika, Arap dünyasını mahvetti. Bu kadar acı örneklere rağmen hâlâ uygulanabiliyor oluşunu hayretler içinde izliyoruz.

TÜRK DEVLETLERİ AYNI HATAYA DÜŞMEMELİ...

Türk dünyası aynı hataya düşmemeli. Arap coğrafyası gibi bir elli yıl da onlar kaybetmemeli. "Büyük güçler arasında taraf tutma" ya da bir tanesi ile tam müttefik olma gelecek garantisi vermeyecek ve Türkistan coğrafyası da aynı hatayı tekrarlayacak.

Bu politika, Orta Asya Türk coğrafyasında bir başlarsa, sonu gelmeyecek, belki de 21. yüzyıl böyle geçecek. Israrla vurguladığımız şey, Orta Asya'nın "Ortadoğulaştırılma"sının önüne geçmektir.

İSRAİL KAFKASLAR'DA DA BİR "CEPHE" KURMAYA ÇALIŞTI.

Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ilişkide yaşanan sıkıntının "görünüşte sebebi" İsrail'di. En son İsrail Cumhurbaşkanı İzak Herzog'un Bakü ziyareti ile gerilim arttı.

Böyle devam ederse tam bir kopuş yaşanabilir, bu da iki ülkeye de çok ağır zararlar verebilirdi. Öyle ki, Anadolu-Orta Asya haritasında yeni ve büyük bir parçalanma yaşanabilirdi.

İsrail'in bu konuda niyeti de politikası da açık. Türkiye çok hızlı büyüyen bir "tehdit"ti. Üstelik ABD ve Batı ile de ilişkileri iyiydi. Batı dünyasını doğrudan Türkiye'nin üzerine seferber etmek mümkün değildi.

İsrail bunun yerine Doğu Akdeniz'de Rum Yönetimi ile, Ege'de Yunanistan ile ortak cepheler kurdu. Bu cepheler doğrudan Türkiye ile savaşa göre hazırlanıyordu ve bu ülkeler birer "yem" olarak Türkiye'nin önüne atılıyordu.

Doğuda, Hazar'da, Kafkaslar-Orta Asya hattında da bir "müttefik" lazımdı. Bu müttefik cepheye dönüştürülmeliydi. İsrail aklınca, Türkiye'yi doğudan da çevreleyecekti. Bu sebeple hem Azerbaycan hem de diğer Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerini güçlendirmeliydi.

TÜRKİYE İSRAİL'İ ÇEVRELİYOR MU İSRAİL'İN BÜYÜK KORKUSU NE

Dahası, Türkiye Ortadoğu'da derinlemesine ortaklıklar kuruyor, Doğu Akdeniz'den Kızıldeniz'e ve Basra Körfezi'ne kadar bir ortak güç haritası izliyor, Suriye-Lübnan-Libya-Somali-Sudan hattında sağlam temeller oluşturuyor.

Türkiye'nin öncülük ettiği bu yeni coğrafya ortaklığı, İsrail'in kuruluşundan beri savaş yürüttüğü Arap ülkeleri formatlarının hiçbirine uymuyordu.

Bunun en son örneği Mekke İttifakı'ydı. Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan ortaklığı, daha önceki "etkisiz" bölgesel ortaklıkların hiçbirine benzemiyor, inanılmaz bir askeri hareketliliği barındırıyordu.

İşte İsrail Türkiye'nin dikkatlerini Ortadoğu'dan Orta Asya'ya itmeye çalışıyor, bu amaçla da Azerbaycan ve Türk Cumhuriyetleri üzerinde bir şeyler deniyordu.

İSRAİL'İN TÜRKİYE KARŞITI CEPHELERİ. TÜRKİYE'NİN ÖNÜNDEKİ TEK ENGEL İSRAİL...

İsrail; Doğu Akdeniz'de Rum Kesimi, Ege'de Yunanistan, Güney Asya'da Hindistan, Basra Körfezi'nde BAE, Kızıldeniz'de Somamiland, Kafkasya'da Azerbaycan şeklinde direnç merkezleri oluşturma telaşı yaşıyordu.

İran savaşı biter bitmez, bu merkezleri de kullanıp yeni bir savaş senaryosunu devreye alacak, bu sefer de hedef Türkiye olacaktı.

Türkiye'nin İsrail ile yaşadığı kriz inanç ya da ideolojik bir kriz değil, jeopolitik bir krizdir. Ortadoğu'da haritaların ayakta kalmasının, onlarca yıldır bölgeye yönelen istila ve işgallerin sonlandırılmasının, coğrafyada ulus-üstü güvenlik kalkanları ve refah havzalarının oluşturulmasının önündeki tek engel İsrail'dir.

İSRAİL "BİR HAFTALIK" DEVLETTİR. VAROLUŞ KRİZİ, KORKUSU BUDUR.

Ya Türkiye'nin ya İsrail'in coğrafya güç haritası etkili olacak. Türkiye İsrail'in coğrafya planlarını asla kabullenmez. Bu bir milletin gelecek okumasıdır, büyük yürüyüşüdür. Bu yürüyüş önünde duran İsrail oluyorsa, tehdit odur.