Adakale üzerine çeşitli araştırmalar mevcut. Romanya'da olduğum sırada Bükreş'te de araştırma yapma imkânı bulmuştum.

Adakale'nin ilginç bir hikâyesi var. Bir kısmını Prof. Dr. Necip Fazıl Duru'dan özetleyerek nakledelim:

*

"Şemseddin Samî'nin Vidin sancağında Fethü'l-İslam civarında metin bir kal'adır" şeklinde bahsettiği Adakale, Tuna nehrinin Macar ovalarından çıktıktan sonra Transilvanya Alpleri ile Balkan dağlarını bağlayan Banat dağları arasında açtığı meşhur Demirkapı Boğazının 4 km gerisinde bulunan 160.000 m²lik bir alana sahip Orsova şehrinin tam karşısında bir adadır.

1500 m uzunluğunda, 500 m genişliğinde olan ada, ancak 2 hektar yüz ölçümüne sahiptir. Ada'nın uzunluğu 1800 metredir.

Deniz seviyesinden 48 m yükseklikte olup orta parmak gibi düz ve dar bir alan üzerinde kurulan Adakale, Avusturya Macaristan İmparatorluğu, Romanya ve Sırbistan Krallıklarının düğüm noktasında bir konuma sahiptir.

Dört caddeden ibaret kasaba, İstanbul'daki herhangi bir şey kadar bütünüyle Türk'tür; hakikaten bütün imparatorluğun küçük bir misalidir.

I. Mahmud'un ifadesiyle:

Erdel ve Macar memleketinin kilidi ve Belgrad ve Tamışvar'ın (Bükreş'e bağlı bir ilçe) anahtarı olan Adakale, Tuna'ya kıyısı bulunan devletler için büyük önem arz eder.

"Adakale, Avrupa tarihi boyunca Tuna bölgesinde hâkimiyet kurmak için girişilen savaşların her cephesinde bir kilit noktası olmuştur.