Sadık Albayrak, Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Meşihat: (Şeyhülislamlık makamı) Şeriat: (Allah'ın emir ve yasaklarından oluşan ilahi hükümlerin tamamı) ve Tarikat: (yol, nizam, usul, öğrenme, bilinçlenme) kavgasının iç yüzünü belgelerle anlatıyor ve şöyle diyor:

*

Meşrutiyet ile gelen parlamenter düzenle kurulan kabinedeki azınlık mensubu kişiler, Müslümanların yasal yapısını, Tanzimat'ın getirdiği nizamiye mahkemeleri, Fransız ceza hukuku ve Alman/Prusya militarizmine dayanarak, Batılı normlara göre geliştirmek istiyorlardı!

İttihat ve Terakki'nin komitacı ruhu hortlamış olacak ki savaş alanlarında ve hudut boylarında kaybedilen toprakların ve beldelerin intikamı, yerli halktan alınıyor; mahkemeler, sıkıyönetim yani askerî kurallarla sürdürülüyordu!

Biz bu araştırmamızda, irdelenmemiş ve üzerinde durulmamış aksine daha çok İslâmî heyecan duyup, Meşihat, Şeriat ve Tarikat konularında fikir beyanında bulunmuş yazar ve siyasî düşünürlerin görüş ve direnişlerine yer vermeyi uygun bulduk.

Konu geniş ve son derecede bâkir ve araştırmaya muhtaç bir yapı gösteriyor. Osmanlı ülkesinin geride kalan toprakları üzerinde, Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e gelirken; Türk, Kürt, Arap, Laz, Çerkez, Gürcü ve Arnavut ayrımı olmadan, medrese tahsili yapmış ve hilâfet yönetimine kendini bağlı saymış ne kadar kişi ve yazar varsa, hepsine tümüyle yeni mesajlar veriyor.

Bu gaye ile dergi ve gazetelerin makale ve tartışmalarına dayanmakla birlikte son yüzyıldaki İslâmî ve hilafetçi gelişmelere olduğu kadar karşı tepkilere de yer verdik.