Dünya bir şeylere hazırlanıyor...
Arka planda olup bitenler ekranlarda tartışılmıyor.
Kapıda bekleyen devasa çatışmayı ve dönüşümü görmek için düz politik manzaraya bakmak aldatıcı olur.
Tam da bu yüzden...
Biraz geçmişe...
Mesela dönüp 1930'lara bakmalıyız...
Bugünle benzerlikler kurmak için değil, yanlış bu!
Bir "büyük savaş" öncesi atmosferi nasıldır, bunu kavramak için...

***

Hangi akademik makaleyi okusam şu türden cümlelerle karşılaşıyorum:
"1920'ler ekonomik sıçramaya sahne oldu. Sonra kriz geldi ve hemen bütün ekonomiler modern tarihin en büyük kolektif gerileyişini yaşadı. 1930'lara ABD ekonomisi üçte bir oranında küçülerek girdi. Kriz hâli öylece sürdü..."

***

Dahası var...
Altının ekonomilerdeki merkezi yeri gerilemeye başladı. (Oysa tersi doğru bilinir, savaşa doğru gidişin altını güçlendirdiği düşünülür.) Yüzyıl başında göklere çıkartılan "serbest ticaret" doktrini çöktü, gümrük duvarları ortaya çıktı ve özellikle ABD tamamen korumacı bir ekonomiye geçti...
1933'te dünya ticaretini yeniden "genişletme" hedefiyle Londra'da toplanan Dünya İktisat Konferansı hiçbir anlaşma üretmeden, bir bakıma fiyaskoyla sonuçlandı...
Bankalar batıyor, devalüasyonlar yapılıyordu...
Sadece ABD'de birden 15 milyon işsiz ortaya çıkmıştı.

***

Hep vurguluyorum...
Hollywood savaş sonrası hepimizi bir palavraya inandırdı.
Mussolini ve Hitler ortaya çıkmış da...