Gerçekten öyle mi

Borçla büyüyen, serveti dar bir çevrede toplayan, askerî üstünlüğünü siyasi sonuca çevirmekte zorlanan bir sistemin hesabı, bir başkanın dosyalarına sığar mı Yazılarımızda üzerinde durduğumuz sistem krizi, şimdi Trump'a yüklenerek seçim muhasebesine sıkıştırılabilir.

Amerika'da ara seçimlerinde Demokratlar, Temsilciler Meclisi ve Senato'da çoğunluğu kazandı. Trump koltuğunda kaldı; yasama, bütçe ve denetim yetkilerini kullanacak çoğunluk değişti. Hayat pahalılığı, İran savaşı ve yolsuzluk iddiaları desteğini aşındırdı.

Siyasetin hazır tabirini biz de esirgemeyelim: Trump, kalan iki yılını "topal ördek" sıfatıyla geçirmeye mahkûm.

Seçmen, yönetimi cezalandırdı. Washington bu öfkeyi, düzenin işleyişine dokunmadan Trump'ın hesabına yazabilir. Sistemin krizi başkanın kusurları arasında kaybolur; halefi yeni başlangıç nutkunu verir.

Trump'ın desteklediği adaylar dört önemli senato yarışını kaybetti. İki yıl önce 18 puan farkla kazandığı Güney Carolina'da bile desteği yetmedi. Partisine aday belirleyen otorite, seçmene söz geçiremedi. Seçimden önce kendisi adaymış gibi oy istedi; yenilince pusulada bulunmadığını hatırladı.

Ocakta göreve başlayacak Demokrat çoğunluk belgeler isteyecek, yetkilileri ifadeye çağıracak. Amerikan basınına göre beklenen dosyalar: Başkanlık afları, kamu sözleşmelerindeki yolsuzluk iddiaları, Trump ailesinin kripto para işleri.

Hepsinin düğümlendiği sorular aynı... Kamu yetkisi özel kazanca hizmet etti mi Aile servetiyle başkanlık kararları nerede kesişti Ticari yatırımlar siyasi nüfuz satın almanın vasıtasına dönüştü mü

Bir de başkalarına sözde hukuk ve şeffaflık ölçüsü dağıtan Washington, kendi ilişkilerini açıklayabilecek mi

Soruşturmalar Trump'ın partisindeki otoritesini de sınayacak. Onunla siyasi geleceğini tehlikeye atmak istemeyenler uzaklaşabilir. İstifalar, görevden almalar, içeriden sızan bilgiler çözülmenin işaretleri olabilir.

Ancak içeride zayıflama, dışarıda itidal üretmez. Trump askerî yetkilerini koruyor. Soruşturma baskısını İran'a karşı yeni bir saldırıyla aşmaya çalışabilir; kaybettiği siyasi otoriteyi askerî kuvvetle telafiye yönelebilir.

Bizim müesses nizam korosu ne der bilmem; yönetimdeki çözülme, kararların uygulanmasını da güçleştirebilir. Başkanla bürokrasi arasındaki mesafe açıldıkça sert açıklamalarla uygulama arasındaki fark büyüyebilir.