"...aslında 7 istiyorlardı."

Bilindik üslubuyla Trump'ın kurduğu bu cümle, belki de her şeyi anlatıyor. Ardından gelen "zaten kazandık" ifadesi de meselenin askeri olmaktan çok söylemsel bir zeminde yürüdüğünü gösteriyor.

Orta Doğu'da genişleyen bir çatışma, enerji hatlarını sarsan bir gerilim ve buna rağmen "kontrol bizde" diyen bir merkez. Ne var ki bu kontrol iddiasının altı giderek boşalıyor.

Çok duydunuz belki ama, yine de söyleyeyim. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan süreç, kısa sürede bölgesel ve küresel bir dalgalanmaya dönüştü. Hürmüz Boğazı'nın fiilen tartışmalı hale gelmesi, enerji akışını doğrudan etkiledi. Hep diyoruz ya bu, küresel ekonominin sinir uçlarına dokunan bir kriz.

Ve tam bu noktada ortaya çıkan strateji, tam bir körlük örneği.

Bir yanda yaptırımlarla baskı kurmaya çalışan bir ABD var. Diğer yanda ise aynı ABD'nin, piyasayı dengelemek için Rus ve İran petrolünü devreye sokmayı konuştuğunu görüyoruz. Yani dün "tehdit" olarak tanımlanan kaynak, bugün fiyatları kontrol etmek için araç haline geliyor.

Bu, planlı bir güç kullanımından çok, zorunlulukların yön verdiği bir tablo.

Daha önemlisi, bu hamleler sadece günü kurtarmaya yarıyor ama uzun vadede ABD'nin kurduğu sistemi aşındırıyor. Yani yıllardır süren petrodolar düzeni ciddi bir kriz yaşıyor artık.

Çünkü mesele artık sadece petrol değil. Mesele, bu sistemin sürdürülebilir olup olmadığı.

Savaş uzadıkça enerji akışı aksıyor, OPEC ülkeleri rezervlerini eritmek zorunda kalıyor, Avrupa artan maliyetlerle boğuşuyor, Asya ülkeleri ise ABD ile ilişkilerini sürdürmek için milyarlarca dolarlık tavizler veriyor. Ama aynı anda şu soru giderek daha yüksek sesle soruluyor: "Bu düzen kimin için çalışıyor"

ABD'nin alıştığı model açıktı... Savaşlar borçla finanse edilir, bu borç da dünyanın birikimleriyle çevrilirdi. Ancak bugün o birikimler artık eskisi kadar gönüllü değil. Üstelik ABD'nin sunduğu güvenlik de sorgulanıyor. Müttefiklere satılan sistemlerin etkinliği, bağımsızlığı ve gerçek işlevi tartışma konusu.

Soru net...

Eğer güvenlik bile tam anlamıyla sizin kontrolünüzde değilse, bu ittifakın karşılığı nedir

ABD'nin içinde ise tablo daha da zor. Artan savunma harcamaları, yükselen faiz baskısı, enflasyon riski ve büyüyen borç yükü