Dünya sistemi açık veriyor. Tek kutuplu düzen çözülürken yenisi kurulmadı. Amerika gözünü Çin'e çevirdi. Avrupa Rusya korkusuna kapıldı. NATO duruyor ama her krizi yöneten eski merkez ortada yok. Ortadoğu'da angajman kuralları savaşın içinde yazılıyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması bu boşlukta doğdu. Üç ülkeden birine yapılan silahlı saldırıyı hepsine yapılmış sayıyor. Bu, kâğıt üzerindeki dayanışma cümlesinden fazlası. Üç bölgesel gücün, "Güvenliğimizi dışarıdan gelecek kararlara bırakamayız" demesidir.

Mekke'de kurulan yapı, saldırı gelince açılacak pasif bir kalkan değil. Türkiye'nin askerî tecrübesi ve savunma sanayii, Suudi Arabistan'ın enerji ve mali gücü, Pakistan'ın stratejik derinliği buluşuyor. Anlaşmaya "nükleer pakt" denemez. Fakat Pakistan'ın nükleer kapasitesi hesaplara girecektir.

Suudi Arabistan yıllarca güvenliğini Amerikan şemsiyesine bağladı. Son krizler, o şemsiyenin yağmur başlayınca kapanabildiğini gösterdi. Vizyon 2030'u yürüten bir ülke; petrol tesislerini, limanlarını ve yeni şehirlerini uzaktan verilecek desteğe bırakamazdı. Riyad güvenliğini bölgenin gücüyle tahkim ediyor.

İçerideki İrancılar hemen alerjiye kapıldı; Siyonistler de her zamanki gibi seslerini yükseltti. İşin içine Türkiye girince alerjileri artıyor tabi. Görünürde birbirine düşman bu iki yapının ortak rahatsızlığı, Mekke Paktı'nın simbiyotik kaoslarının karşısına bir düzen fikriyle ortaya çıkmasından.

Meselenin ucu ekmek fiyatına uzanıyor. Hürmüz ve Babülmendep sıkışınca gemiler Ümit Burnu'na dönüyor. Yol bir ay uzuyor; bazı petrol seferlerine milyonlarca dolar ek maliyet biniyor. Navlun, yakıt ve savaş sigortası yükseliyor. O para limanda kalmıyor; benzine, gübreye ve marketteki etikete geliyor.

Burada sistem içinde otonomisini artırarak egemenliğini tahkim eden Türkiye'nin genişleyen ufku görülüyor. Basra'dan Irak üzerinden Türkiye'ye uzanan Kalkınma Yolu, denizdeki sıkışmaya kara alternatifi sunuyor. Çin'den Türkistan, Hazar ve Anadolu üzerinden Avrupa'ya giden Orta Koridor, Kuşak ve Yol'un önemli kollarından biri hâline geliyor. Pakistan'daki Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru ve Gwadar Limanı da Çin'i Hint Okyanusu'na taşıyor.