Almanya'nın savaş hesabı

Leipzig'de patlamayan mühimmatın siyasi tesiri sürüyor. Berlin'in Rusya suçlaması, yeni yaptırım kararlarını ve Avrupa'nın silahlanma gerekçelerini besliyor.

Putin bunun bir tertip olduğunu söylüyor. Almanya'nın askerî hazırlığı ise Leipzig'den önce başladı.

Berlin, Avrupa'nın en güçlü konvansiyonel ordusunu hedefliyor. Uzun menzilli vuruş, hava savunması, büyütülen ihtiyatlar... Ekonomi savaş düzenine çekiliyor.

Alman sanayisi rekabet gücü kaybediyor. Amerikan tarifeleri ihracatı, Çin rekabeti pazar payını, pahalı enerji üretimi vuruyor. Avro Bölgesi 2026'nın ilk çeyreğinde büyümedi. Avrupa Merkez Bankası yıl geneli için yüzde 0,8 büyüme bekliyor. Mal ihracatı üç ayda yüzde 3,4 daraldı.

BlackRock'ın Almanya kolunda görev yapmış Merz'in reçetesi askerî Keynesyenizm: Devlet borçlanacak, savunma siparişi verecek; atıl kapasite devreye girecek, ücretler tüketime dönecek. Böylece kamu harcamasının ekonomide çarpan etkisi yaratacağı hesaplanıyor.

Avrupa'nın krizi talep eksikliğinden ibaret değil; enerji, verimlilik ve pazar sorunu sürüyor.

AB'nin planı, 2030'a kadar 800 milyar avroya varan ek savunma harcamasına alan açıyor. Mali kurallar esnetiliyor. Avro Bölgesi'nde bütçe açığının 2026'da milli gelirin yüzde 3.6'sına, kamu borcunun ise 2028'de yüzde 90'ına ulaşması bekleniyor.

Silahlanma, borç stokunu, bütçenin bileşimini ve sermayenin yönünü değiştiriyor.

Fakat askerî harcamanın büyüme etkisi, siparişin nerede üretildiğine bağlı. Silah ithal ediliyorsa kamu harcamasının bir bölümü iç talebe dönmeden dışarı akar. İktisattaki adıyla çarpanın içinde ithalat sızıntısı oluşur.

Ortada Amerika'nın oyununa gelmiş bir kıta var. Rus enerjisinden kopan Avrupa Amerikan gazına, güvenlik için de Washington'ın silahlarına yöneliyor. 2021-2025'te Avrupa'daki NATO üyelerinin büyük silah ithalatının yüzde 58'i ABD'den geldi.

Avrupa borçlanıyor, Amerikan fabrikaları çalışıyor. Maliyet Avrupa'nın bilançosunda, katma değerin bir bölümü Atlantik'in öte yakasında.

İçeride AfD yükseliyor. Bu basınç, Merz'i göç ve iç güvenlikte daha sağa itiyor. Ekonomik kriz, askerî ve siyasi sertleşmeyi aynı çizgide buluşturuyor.