Lübnan; 19'uncu yüzyıldan itibaren bizden koparılmaya çalışılan bölge. 20'inci yüzyılda emperyalist güçlerin Ortadoğu'da hançer olup saplandıkları yer. 16 Mayıs 1916 yılında imzalanan, Rusya ve İtalya tarafından onaylanan Sykes-Picot Antlaşmasıyla gizlice İngiltere ile Fransa arasında paylaşılan topraklar.
Fransa; ortaçağ zamanında haçlı devletleri eliyle Filistin, Lübnan, Suriye, Hatay bölgelerinde bir süre kalmış ataları üzerinden Lübnan'da hak iddia etmektedir. Bu iddiasıyla 19'uncu yüzyılın ortalarında 1845'lerde bile bizi biraz uğraştırmıştı. Halbuki o tarihte Fransız asıllı haçlı devletinin biz Türkler eliyle yıkılması üzerinden yaklaşık 550 sene geçmiş ve bölgede Fransızca konuşan hiç bir yerli dâhi yoktur.
Yine o dönem, Kavalalı İbrahim Paşa'nın birkaç yıl kontrolünde kalan Lübnan kurtarılınca, bundan hoşnut olmayan Fransa Katolik Marunileri hem Müslüman Dürzîlere karşı, hemde Osmanlı Devletine karşı kışkırtmaya başlamış, ciddi şekilde maddi desteğe başlamıştı. Bu kışkırtma sonucuMarunilerle Dürziler arasındaki geleneksel hasımlık önce çatışmaya, ardından iç savaşa dönmüştü.
Bâb-ı Âli'nin görevlendirdiği, ne Vezir Mustafa Nuri Paşa, ne de Kaptan-ı Derya Müşir Halil Rifat Paşa Cebel-i Lübnan'da asayişi sağlayamadılar. Bunun üzerine Hariciye Nâzırı Mehmed Şekip Efendi yanına Şam'daki Ordu Komutanı Müşir Namık Paşa'yı alarak 14 Eylül 1845'te Beyrut'a geldi. Lübnan Dağlarında biri Maruni, diğeri Dürzi idaresinde Sayda şehrindeki Osmanlı Valisine tâbi olmak şartıyla iki kaymakamlık kurdu. Dağlar teskin olmuş, iç savaş bitmişti.
Ancak Fransa'nın Lübnan üzerindeki ihtirası hiç bitmedi. 70 sene sonra yaşanan Birinci Dünya Savaşı sırasında yaptığı gizli Sykes-Picot antlaşmasıyla da savaş sonrası gelip bölgeye çöktü. Fransa'nın payına düşen Suriye'de otonom bir yapı kurulmuştu..Bu yapının içerisinde Halep, Hatay, Lazkiye, Lübnan ayrı birer devlet olarak ilân edilmiş, sonradan Halep ve Lazkiye Devletleri Suriye'ye dâhil edilerek sınırlar netleştirilmişti.
Buraya gelmek kolay olmamıştır. Sonu belli olmayan dikenli yollardan geçilmiş, ancak Osmanlı Devletindeki mutlu istikrar bir türlü yakalanamamıştı. Buna rağmen 22 Kasım 1943'te ilân edilecek bağımsızlığın ayak sesleri 9 Eylül 1936 tarihinde duyulmuş, Fransa bu tarihte yaptığı açıklamada Lübnan'ın 1939 bitmeden aynı yıl içerisinde Hatay'la birlikte bağımsızlığına kavuşacağını belirtmiş, ayrıca Lübnan'ın Birleşmiş Milletler Cemiyeti'ne de üye olacağını duyurmuştu..
Fakat bütün bunlardan önce bir anlaşma yapılması gerektiğini belirtmişti. Antlaşma şartlarının içeriğini ise; Lübnan, Fransa ile savaşta ve barışta müttefik kalacak, toprakları Fransa tarafından askeri amaçlı kullanabilecek, Lübnan ordusu Fransa tarafından eğitilecek.:. gibi maddeler oluşturuyordu.
Ne olduysa bundan sonra oldu. Lübnanlı Müslümanlar, Müslüman bir hâmileri olmadığı gerekçesiyle anlaşmaya çok sert
tepki gösterdi. Protestolar yerini çatışmalara bıraktı. Olaylar durulmayınca, Fransa II. Dünya Savaşı'nın başlamasının da etkisiyle anlaşma yoluna gitti. Yapılan müzakereler sonucunda yazılı olmayan "1943 Ulusal Paktı" üzerinde anlaşıldı. Buna göre 1943'te yapılan seçimlerde siyasi iktidar, dînî inançlara göre paylaşılmış Cumhurbaşkanın Marunl, Başbakanın Sünni, Meclis Başkanının ise Şii olması hükme bağlanmıştı. Bütün mezheplerin temsil edildiği bir de kabine kuruldu.
Sıra mandacıların izlerini silmeye gelmişti. Manda rejimine atıfta bulunan bütün maddelerin kaldırılması için Lübnan Meclisi 8 Kasım 1943 tarihinde toplandı. Bu durum mandacı Fransa'nın hoşuna gitmemişti. Hemen harekete geçti. Cumhurbaşkanı ve Başbakanı tutuklayarak durumu kendi lehine çevirmekistedi.
Ancak hem içten hem dıştan gelen tepki büyük oldu. Baskılar netice vermişti. 22 Kasım 1943'te hem Cumhurbaşkanı ile Başbakan serbest bırakıldı, hem de Lübnan o gün bağımsızlığını ilân ederek müstakil bir devlet olduğunu bütün dünyaya duyurdu.
Fakat Fransa boş durmayacaktır, ortağı İngiltere başta olmak üzere 1948'de İsrail'in kurulmasını isteyen siyonistlerle birlikte Lübnan'da iç karışıklıklar çıkaracaklardır.
Daha sonraları çıkarılan iç karışıklıklar, 6'ıncı filonun müdahalesi, çıkan Arap-İsrail savaşı mağlubiyeti, Lübnan halkında umutsuzluğa yol açmış, kurtuluş ümidiyle ortaya çıkan ne Suriye-Irak'taki Baas'çılar, ne Mısır'ın darbeci Albayı Abdunnâsır, ne Ürdün'ün Kralı Hüseyin, ne de Sosyalist Yasir Arafat boş gürültüden öteye gidememişler, halkın güvenini kazanamamışlardı.
Yeni devlet ilân edilen Lübnan sınırlarında kalan demografik yapı, kurulan hükümet ve devlet kurumlarında değişik yapılanmalarıda beraberinde getirdi. Bu yapı değişik aşamalardan geçtikten sonra, 15 yıllık iç savaşın ardından 1989'da imzalanan Taif Antlaşması ile ortaya çıkan 21 Eylül 1990 Anayasasıyla son şeklini aldı.
Anayasa'da; parlamenter demokrasiye,
özel mülkiyete, serbest piyasa ekonomisine, dengeli bir bölgesel kalkınma gibi konulara yer verildiği gibi, "kuvvetler ayrılığı" prensibinden hareketle yasama, yürütme ve yargının
yanısıra bir dizi kontrol ve denge mekanizmalarını içermektedir.
Denge mekanizması 4 yılda bir yapılan 128 üyeli Parlamento'nun seçimleri ve devlet düzeyinde şu şekilde yapılandırılmıştır. Cumhurbaşkanı Hıristiyan Maruni, Başbakan Sünni, Yardımcısı Hıristiyan Ortodoks, Meclis Başkanı Şii, Yardımcısı Hıristiyan Ortodoks'tur. Yine Ordu Komutanı Maruni, Genel
Kurrnay Başkanı Dürzl, Savunma bakanı Hıristiyan Ortodoks, Emniyet Genel Müdürü sünni..

17