Yazar, eski Türk bilmecelerini derleyerek geleneksel kültürün nasıl güzellikler barındırdığını göstermek istiyor. Ninem aracılığıyla bu bilmeceler bir zamanlar nesilden nesile aktarılan bilgelik ve eğlenmenin bir aracı olduğunu vurgulayarak, günümüzde bu kültür mirasının neden gözardı edilir hale geldiğini sorguluyorsa da, basit derlemeden öteye bir eleştiri sunmuyor. Peki sırf bir koleksiyonu yayınlamak, bozulan kültürel bağları gerçekten onarmaya yetebilir mi?
Bilmişlik yaptığımda "Alçacık boyu var türlü türlü huyu var nedir bu.." "Sen!" derdi rahmetli ninem, aklıma geldi bilmeceler birden. Bilmeceler sadece çocuk işi değil. Hepimiz seviyoruz. Hele de eski ve yöresel olanları...
E ben de toparladım enteresanları. Ha bir de; kıyamadım size, yanlarında da hazır cevapları...
***
Yazı yazar molla değil, semeri var eşek değil. (Salyangoz)
Deve tabanı, zincir sabanı, dünya yıkılsa demez yalanı. (Kantar)
Babam kandil, dedem çıra, işin yoksa beni ara. (Ampul)
Dört ayaklı bir ayı üstünde kabadayı. (Sandalye)
Kapıları açar, kapatmadan kaçar. (Rüzgâr)
Atlayarak yürür, patlayarak ölür. (Pire)
Bize bir kadı geldi; dünyanın tadı geldi (Tuz)
Çarşıdan aldım kapkara, eve geldim kızardı maskara. (Kömür)
Çıt demeden çalıya düştü. (Güneş)
Bir küçücük kumbara, ekin taşır ambara. (Kaşık)
Ey milidi milidi, dış kapının kilidi, yatsıdan sonra bize gelen kim idi (Uyku)
Pişirirsen aş olur pişirmezsen kuş olur. (Yumurta)
Şıp benim alnıma, şıp senin alnına. (Yağmur)
Kokusu var gül değil, toz gibi ama kül değil, dağı taşı devirir dev değil. (Barut)
Etten kantar, altın tartar. (Kulak-küpe)
Kabuğu var içi yok, sopa yer suçu yok. (Davul)
Buradan attım kılıcı, Halep'te oynar bir ucu. (Şimşek)
Dışı var içi yok, tekme yer suçu yok. (Top)
Cıngıllı tas, duvardan as. (Saat)
Dal üstünde kilitli sandık. (Ceviz)
Hanım içeride saçı dışarıda. (Mısır)
Dam üstünde takır tukur, sandım kızlar kilim dokur. (Yağmur)
***
Gökte açık pencere kalaylı bir tencere. (Ay)
Yarım kaşık, duvara yapışık. (Kulak)
Tak burada tak şurada tak kapının dibinde. (Süpürge)
Küçük boylu kadife tonlu. (Patlıcan)
Küçücük yastık, içine un bastık. (İğde)

4