Sarsıcı küresel gelişmeler Türkiye'nin son dönemde savunma alanında attığı hızlı ve kararlı adımların önemini ortaya koyuyor. Ülkemizin teknoloji yarışında ilerleyebilmesi için yalnızca savunma sanayii değil; yapay zekâ, sağlık teknolojileri ve ileri malzemeler gibi alanlarda da güçlü bir akademik üretim gerekiyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile CNN Türk'te yaptığımız son yayında da bu hedefler üzerine konuşmuştuk. Yıldız Teknik Üniversitesi'nde yürütülen çalışmalar, tam da bu dönüşümün önemli işaretlerinden biri. Türkiye'de bilim ve teknoloji alanında çoğu zaman farkına varmadığımız ama geleceğin rekabet gücünü belirleyen çalışmalar yürütülüyor. Özellikle üniversitelerimizde, sınırlı imkânlara rağmen ortaya çıkan bazı projeler yalnızca akademik başarı değil, aynı zamanda stratejik bir dönüşümün işareti. Benim de yakından takip ettiğim Yıldız Teknik Üniversitesi'nde geliştirilen iki farklı proje, Türkiye'nin teknoloji üretme kapasitesi açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.

İlki, yapay zekâ alanında. Yıldız Teknik Üniversitesi'nden akademisyenlerin geliştirdiği Cosmos T1 adlı yerli dil modeli, teknik açıdan oldukça önemli bir noktaya işaret ediyor. Türkçe düşünebilen ve Türkçe matematiksel akıl yürütme problemlerinde yüksek başarı elde eden bu model, yalnızca bir akademik deneme değil. Performans testlerinde kendisinden katbekat büyük modellerle yarışabilmesi, Türkiye'de yapay zekâ geliştirme kabiliyetinin hızla olgunlaştığını gösteriyor. Bu noktada özellikle iki unsur dikkat çekiyor. Birincisi, modelin parametre verimliliği. Cosmos T1, kendisinden çok daha büyük yapay zekâ modellerine yakın hatta bazı testlerde daha yüksek performans gösterebiliyor. Bu durum, yalnızca büyük veri ve devasa hesaplama gücüyle değil, doğru mimari ve akıl yürütme yaklaşımıyla da güçlü sonuçlar elde edilebileceğini ortaya koyuyor. İkincisi ise modelin açık ağırlıklı olarak paylaşılması. Bu sayede şirketler, kurumlar ve araştırmacılar modeli kendi bilgisayarlarına indirip kullanabiliyor. Sağlık, savunma sanayisi veya finans gibi hassas veri barındıran sektörler için bu yaklaşım son derece önemli. Çünkü verilerin dış sistemlere gönderilmeden, kurum içinde çalışan yapay zekâ çözümleri geliştirmek mümkün hale geliyor. Başka bir deyişle, yalnızca teknolojik değil aynı zamanda stratejik bir bağımsızlık alanı oluşuyor.

GELİŞMİŞ YAPAY ZEKA