Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Birleşmiş Milletler toplantıları çerçevesinde TAİK, DEİK ve Atlantic Council tarafından Franklin Templeton Genel Merkezi'nde düzenlenen etkinlikte, Türkiye'nin 'Enerji Vizyonu 2040' stratejisini açıkladı. Elektrifikasyonu odağına alan, enerji bağımsızlığını güçlendiren ve karbon nötrlüğe geçişi hızlandıran kapsamlı strateji, küresel krizlerin enerji altyapıları üzerindeki etkilerine karşı arz güvenliği ve dekarbonizasyonun 'yeni normal' çerçevesinde ele alınması gerektiğini vurguluyor. Bakan, Amerikalı ve Türk katılımcıların bir arada bulunduğu etkinlikte kusursuz bir İngilizce'yle etkileyici bir sunum yaptı. Ardından katılımcılardan gelen soruları detaylı şekilde yanıtladı. Türk iş dünyasından Nail Olpak, Murat Özyeğin, Fırat Çeçen, Erman Ilıcak, Ali Kibar, Ebru Özdemir, Mücahit Ören, Ebubekir Şahin, Levent Çakıroğlu, Şule Çalık, Burak Ertaş, Defne Arslan, Selim Bora, Batu Aksoy, Ebubekir Tivnikli ve Kıvanç Zaimler katılımcılar arasındaydı.

DÜNYADA YANKILANDI TÜRKİYE'NİN DEV ENERJİ ATILIMI

Bakan Alparslan Bayraktar'ın açıkladığı planın omurgasında elektrifikasyon bulunuyor.

Türkiye, eğitimden üretime, sanayiden ulaşıma tüm sektörlerde geniş ölçekli elektrifikasyon hamlesi başlatıyor. 2035'e kadar toplumsal elektrifikasyon oranının yüzde 35'e çıkarılması hedefleniyor.

2040'a kadar filoya 16- 17 milyon yeni araç eklenecek; bunun 13 milyonu elektrikli, 3-4 milyonu hibrit olacak. Bu dönüşüm için yeterli elektrik üretimi ve şebeke modernizasyonu şart koşuluyor.

İkinci yenilenebilir plan döneminde yaklaşık 20 milyar dolar yatırımla birincil enerji tüketiminde yüzde 15 pay artışı hedefleniyor. Güneş ve rüzgâr için kritik mineraller (nadir toprak elementleri) tedarik zinciri stratejinin parçası.

Karbon nötrlüğe giden yolda nükleer 'olmazsa olmaz' bir başlık olarak görülüyor. Akkuyu'da 4, Sinop'ta 4 ve Trakya'da 4 olmak üzere büyük ölçekli reaktörler planlanıyor; küçük modüler reaktörlerde (SMR) en az 5 GW kurulu güç hedefi bulunuyor. Kanada ile teknoloji işbirliği görüşmeleri sürüyor; yerli insan kaynağı için nükleer eğitim ve araştırma programları genişletiliyor.

SMR'lar için mevzuat ve teşvik taslağı hazırlanıyor. Yenilenebilirde uygulanan 'teknoloji nötr, alım garantili' finansman kolaylıklarına benzer bir çerçeve gündemde. SMR yatırımı yapacaklara belirli teşvik ve muafiyetler oluşturulacak. Hedef: 2030'ların ilk yarısında Türkiye'de ilk SMR'ı devreye almak. Nükleer konusunda Fransa ve Güney Kore ile farklı boyutlarda temaslar sürüyor. Çin ile görüşmeler ise bir miktar yavaş ilerliyor.

Küresel geçişte doğalgaz 'köprü yakıt' olarak konumlanıyor. Mevcut boru hatları ve FSRU regazifikasyon kapasitesi artırılacak; TANAP'ın 31 bcm'lik tasarım kapasitesinin etkin kullanımı için Hazar ve Orta Doğu kaynaklarının entegrasyonu hedefleniyor. Irak-Türkiye (Kerkük-Ceyhan) hattının Basra'ya genişletilmesi ve Körfez gazının Türkiye üzerinden Avrupa pazarına ulaşması gündemde.

Mineraller: Enerji dönüşümünün gerektirdiği kritik mineraller için yurt içinde üretim artışı ve yurt dışı ortaklıklar planlanıyor. Afrika, Orta Asya ve Orta Doğu'da finansman ve teknolojiyle desteklenen projeler aranıyor; ABD'nin DFC kanalıyla kritik minerallerde artan ilgisi fırsat olarak görülüyor. Bakan, sunumu sırasında Türk Petroleum (TPAO), Eti Maden, BOTAŞ, EÜAŞ ve TEİAŞ'ı kapsayan yapısal reform hedefini açıkladı. Amaç, bu şirketleri yurt dışı projelerde daha aktif, finansal olarak esnek ve teknolojiye erişimi güçlü hâle getirmek. TPAO üretiminin 2028'de Sakarya Gaz Sahası'yla 550 bin varil eşdeğeri seviyeye, 2035'te 1 milyon varil eşdeğeri hedefe çıkarılması planlanıyor. EÜAŞ'ın portföyünün yeniden yapılandırılmasıyla 15-16 GW seviyesinde, Avrupa'nın en büyük yenilenebilir üreticisi olabilecek ölçeğe erişme vizyonu dile getirildi.