ABD ve İsrail'in İran ile savaşında çok kritik gelişmeler yaşanıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'a geldikten kısa süre sonra bulunduğumuz yere yakın noktalara İran balistik füzelerle saldırdı. Suudi Arabistan'ın bazı önemli tesisleri hedef alındı. Buna karşılık Suudi Arabistan ve ABD'nin hava savunma sistemleri devreye girerek önlemeye çalıştı. Tansiyon çok yüksek ve her dakika kritik gelişme yaşanıyor. Hakan Fidan, Arap ve İslam ülkelerinin dışişleri bakanları ile sabahın ilk saatlerine kadar süren önemli bir toplantı gerçekleştirdi. Bu toplantıda ateşkes ve barış çağrısı yapıldı. Diğer taraftan İran'ın Körfez ülkelerine saldırısı kınandı ve bunların bir an önce durdurulması istendi. Çatışma cephesine bakıldığında ise çok çarpıcı sonuçlar görülüyor.

İran, ABD ve İsrail'in yoğun bombardımanı altında. Şu ana kadar İran yönetiminin çok önemli isimleri Hamaney ve Laricani öldürüldü. İran İstihbarat Başkanı ve Savunma Bakanı da aynı şekilde. Gelişmeler İsrail'in ve özellikle Mossad'ın İran'ın içinden çok güçlü istihbarat almakta olduğunu gösteriyor. İran'ın ise askerî açıdan oldukça hazırlıksız olduğu ve savaştaki ülkelere karşı balistik füze dışında fazla bir varlık gösteremediği anlaşılıyor. Eğer bombardıman ve saldırılar bu şekilde devam ederse İran'ın bazı kesimleri Gazze ve Afganistan'a dönebilir. İranlı sivillerin can kayıpları ise son derece üzücü. Türkiye bakımından bu savaşın en kritik yönlerinden biri Türkiye'ye yönelen İran füzeleri. Ankara bu saldırıların tekrarlanmaması için çok net ve sert mesajları Tahran'a iletmiş durumda. İki başkent arasında hâlen açık bir iletişim mekanizması bulunuyor. Hakan Fidan, Riyad'da gece yaptığımız görüşmede özetle şu görüşleri aktardı:

ENGELLEME ÇABASI

Şimdi bizim baştan beri ortaya koyduğumuz, barışı önceleyen tavır maalesef uygulanamaz hâle getirildi ve bu savaş kaçınılmaz hâle geldi bir noktada. Ama bu bizim moralimizi bozmuyor, tekrar diplomatik yollara devam etmemiz lazım, çabalara devam etmemiz lazım. Zaten bunun için buradayız; her bir kötü durumun, her bir kötü senaryonun daha kötüsü de var, her bir iyi durumun daha iyisi de var. Yani biz savaş olduğu için iyi bir yerde değiliz tabii ki ama bu daha kötüye de gidebilir. Bu kötüye gidişi bizim engellememiz gerekiyor, coğrafya olarak yaygınlaşmasını engellememiz lazım. Şu anda o noktadayız. ABD'nin an itibarıyla deklare ettiği bir takvim yok, sadece 'yakın' demekle yetiniyorlar. Hangi türden askerî hedefler ortadan kalkacak, bunun netleşmesi gerekiyor. Sonuçta bu savaş durduğu zaman bizim bir yeni bölge düzenine açıkçası ihtiyacımız olacak. Ama bu kimin lehine, nasıl olacak, nerede olacak Ona bakmamız gerekir.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Riyad'da yoğun temaslarda bulundu.

RİYAD'DAKİ TOPLANTI

Toplantı esas itibarıyla bizim de önceden teklifini yaptığımız bir toplantı. Suudi Arabistan birkaç ülkeyle istişare ederken artık bölge ülkelerinin bir an önce bir araya gelip bir durum değerlendirmesi yapmaya ihtiyacı var. Bir araya gelmemiz önemli. En azından bir durum değerlendirmesi yapılması gerekiyor.

ÖNCEKİ MÜZAKERELER

Bizim dediğimiz konfigürasyon olsaydı, diğer ülkelerle beraber, olay başka bir istikamete gidebilirdi. Biz şunu görmüştük: Savaşa doğru gidiliyor, taraflar hazırlanıyor. Bunu durdurmanın yolu daha farklı bir formatta ve daha ciddi bir formatta gitmekti. Ama maalesef olmadı. Biz dost ülke olarak, komşu ülke olarak elimizdeki en iyi tavsiyeyi yaptık. Bence bu fırsat denenmeliydi.