Nefes almak üzerine ne kadar düşünüyoruz Sabah evden çıkarken, merdivenleri tırmanırken, sevdiklerimizle sohbet ederken... Çoğumuz için hayatın kendiliğinden gerçekleşen, üzerinde durmaya ihtiyaç duymadığımız bir parçası.

Oysa bir nefesi daha alabilmek için mücadele eden milyonlarca insan var. Sıcaklık, soğuk, havadaki toz ve kirlilik, günlerini nasıl geçireceğini belirleyebiliyor.

Gaziantep'te çok önemli bir toplantıya katıldım. Sanofi ve Yuvam Dünya Derneği tarafından geliştirilen, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülen 'İklimden Nefese' projesinin ilk araştırma bulguları ve yol haritası paylaşıldı.

Soldan sağa:Cem Öztürk, Fatma Şahin, Kıvılcım Pınar Eğilmez Kocabıyık

Çalışmanın merkezinde, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, bildiğimiz adıyla KOAH ile yaşayan insanların korunması var. KOAH, nefes almayı zorlaştırırken insanın hareket alanını da daraltıyor. Hastalığın ağırlaştığı dönemler, hasta ve ailesi için endişe, hastane başvurusu ve bazen uzun bir bakım süreci demek. Tütün kullanımı hastalığın başlıca riskleri arasında. Bununla birlikte hava kirliliği, mesleki maruziyetler ve ev içinde solunan duman da önem taşıyor. Dolayısıyla solunum sağlığını korumanın, bireysel alışkanlıklardan şehir politikalarına uzanan geniş bir sorumluluk alanı var.

Gaziantep'te ele alınan yaklaşımı bu nedenle değerli buluyorum. Projenin hedefi, sıcaklık, nem, hava kalitesi ve toz taşınımına ilişkin verileri sağlık verileriyle birlikte değerlendirerek riskli günleri önceden belirleyebilen bir erken uyarı modeli geliştirmek. Böylece risk altındaki kişiye zamanında, anlaşılır ve uygulanabilir bilgi ulaştırılması amaçlanıyor. Aile hekimlerinin ve hastanelerin de muhtemel başvuru artışlarına hazırlıklı olması hedefleniyor. Meteoroloji sistemleri ve e-Nabız ile entegrasyon, çalışmanın hedefleri arasında.

Gaziantep'in başlangıç noktası olarak seçilmesinin nedenleri var. Şehir, sıcak ve kurak yazların, toz taşınımının ve hava kirliliğinin solunum sağlığı açısından birlikte değerlendirilmesi gereken bir coğrafyada bulunuyor. Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin'in çarpıcı bilgiler ve araştırma sonuçlarıyla zenginleştirdiği konuşmasındaki en insani bölüm, babasının da KOAH hastası olduğunu anlatmasıydı. Nefes alamamanın bir insana neler yaşattığını aile içinde görmüş olmak, konuya başka bir derinlik kazandırıyor.

Ulaşım tercihlerinin, ısınma biçimlerinin, sanayi faaliyetlerinin, inşaat tozunun ve konut koşullarının sağlık üzerinde karşılığı var. Belediyelerin aldığı kararlar, insanların her gün soluduğu havayı etkiliyor. Bu nedenle sağlıklı şehir hedefi belediyeciliğin merkezinde bulunuyor. Sanofi Avrasya Bölge Başkanı Cem Öztürk'ün üzerinde durduğu üç kavram, yaklaşımın özünü anlatıyor: Öngörmek, önlemek ve ölçmek.