Antalya'da COP31 zirvesini takip ediyorum. Dünyanın geleceği, iklim değişikliği, temiz enerji ve atıkların ekonomiye yeniden kazandırılması konuşuluyor. Türkiye'nin böylesine önemli bir buluşmaya ev sahipliği yapması oldukça önemli ve değerli. Bu toplantılar, kendi uygulamalarımıza daha yakından bakmak için de bir fırsat.

Çevreyi korumak amacıyla yatırım yapanlar hangi sorunlarla karşılaşıyor Kurulan tesislerden yeterince yararlanabiliyor muyuz Yatırımcıya sunduğumuz şartlarla daha sonra yaptığı işin sürdürülebilirliği arasında nasıl bir ilişki var Antalya'daki temaslarım sırasında Taşyapı Yönetim Kurulu Başkanı Emrullah Turanlı'dan gelen mesajlar, bu soruları somut bir dosya üzerinden düşünmeme neden oldu. Turanlı, yaklaşık 15 yıl önce başladığı atık yağ geri dönüşümü yatırımlarının hikâyesini anlattı. Söylediklerinin özünde şu soru var: Çevreyi temizlemek için yatırım yaptım, üretim yaptım; neden bu noktaya geldik

Taşyapı, DEHA Biyodizel ve TBE (Türk Biyodizel Enerji) adlı iştirakleri üzerinden Dilovası ve Kartepe'de toplama, geri kazanım ve biyodizel üretimine yönelik tesisler kurmuş. Bilgiler, 81 ile yayılan bir toplama ağına, yaklaşık 200 çalışana ve 76 lisanslı araca işaret ediyor. Kartepe'deki tesisin yıllık üretim kapasitesi 50 bin ton olarak belirtiliyor. Toplam yatırımın yaklaşık 110 milyon dolara ulaştığı ifade ediliyor.

Turanlı'nın temel itirazı şu: Yatırım kararını verirken esas aldıkları düzenlemeler sonradan değişmiş. Motorine biyodizel katılmasına ilişkin yükümlülüklerdeki değişiklikler üretimin ekonomik şartlarını etkilemiş. Atık yağ toplama ve tedarik koşullarının değişmesi de buna eklenmiş. Şirket, bu süreç sonunda iki tesisin faaliyetinin durduğunu, toplama ağının dağıldığını ve istihdamın kaybedildiğini söylüyor. Dosya, Sıfır Atık Vakfı ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu'na hitaben hazırlanan başvurulara da konu olmuş.

YATIRIMCININ GÜVENİ

Uzun vadeli yatırım yapan bir girişimcinin düzenlemelerin öngörülebilir olmasını beklemesi de son derece anlaşılır. Fabrika kurmak, teknoloji satın almak, personel yetiştirmek ve ülke çapında toplama ağı oluşturmak yıllar alıyor. Şartlar değiştiğinde bu yapının yeni düzene nasıl uyum sağlayacağı da düşünülmeli. Kamu Denetçiliği Kurumu'nun ilgili belgesinde bu mesele ele alınmış. 'Tavsiye Karar Önerisi' başlıklı metin, enerji politikasındaki değişikliklerden etkilenecek olanlara önceden uyarı yapılması gerektiğini vurguluyor. Türkiye, uluslararası yatırımcıları da farklı alanlara çekmek üzere yoğun çağrılar yapıyor. Bununla birlikte sözü edilen yatırımların gelebilmesi için hukuki güvenlik ve idari istikrar meselesi önemli. Diğer taraftan sorunların çözülmesi için Türkiye'de en üst düzeyde talimatlar verilmesine rağmen başvuruların sonuçsuz kalması düşündürücü.