23 Şubat akşamı kendime küçük bir ödül verdim. Uzun zamandır ertelediğim o "iyi gelir" duygusunu, fazla büyütmeden, fazla gerekçelendirmeden... ankaya Sahne'nin yolunu tuttum. Şehrin kalabalığı üzerimden tam çekilmemişti; yine de insan bazen tam da o kalabalığın içinden bir kapı bulup içeri giriyor. Işıklar sönünce, günün gürültüsü bir süreliğine dışarıda kaldı.

"Konken Partisi" iki sandalyelik bir dünya kuruyor: bir masa, iki sandalye, birkaç eşya... Hepsi bu. Ama o yalınlık, anlatılan şeyin ağırlığını büyütüyor. Gösterişli dekorlar yok; insanın kendini sakladığı yerler var. Kartların tıkırtısı, susuşların büyüyen sesi, göz ucuyla yapılan küçük yoklamalar... Oyun daha baştan şunu sezdiriyor: Hayat, çoğu zaman büyük kırılmalarla değil; küçük, "önemsiz" sanılan anlarla değişir.

Fonsia ile Weller, hayatlarının sonbaharında tesadüfen aynı masaya düşmüş iki insan. Birinin üzerinde nazik bir kabuk var; ötekinin üzerinde sert bir kabuk. Ama kabuk dediğimiz şey, çoğu zaman aynı yarayı saklar: incinme korkusunu. Oyunun güzelliği de burada başlıyor. ünkü bizi "iyi" ile "kötü" diye ayırmıyor. İki insanı, kendi yollarının sonunda, aynı masanın başında buluşturuyor ve soruyu ortaya koyuyor: İnsan, bu yaştan sonra değişebilir mi Ya da daha doğru soru: İnsan, bu yaştan sonra kendine daha dürüst olabilir mi

Konken oyunu, sahnede yalnız bir eğlence değil; bir temas biçimi. Kartlar dağıtıldıkça, aslında geçmiş dağıtılıyor. "Ben böyle yaşadım" diyen bir hafıza... "Ben böyle dayandım" diyen bir yalnızlık... Her el, bir önceki elin gölgesini taşıyor. Her kayıp, yalnız oyunda değil; hayatta da bir yerden eksilmeyi hatırlatıyor. Her kazanma, bir anlık sevinçten çok, "hâlâ buradayım" demek.

Tam bu noktada oyunun kalbi görünür oluyor: Melek Baykal ve Mehmet Atay. Sahnedeki uyumları, basit bir rol paylaşımının ötesinde; iki ayrı yalnızlık hâlinin çarpışması ve zamanla birbirine karışması gibi. Melek Baykal'ın Fonsia'sı ilk anda nezaketin içine saklanmış bir kırılganlık taşıyor: "Kimseye yük olmayayım" duygusu, hareketlerine ve sesine sinmiş gibi. Ama oyun ilerledikçe o kabuğun içinden başka bir şey çıkıyor; sessiz bir direnç, "ben de buradayım" diyen bir toparlanma... Mehmet Atay'ın Weller'i ise sertliği bir kale gibi kullanıyor. Rekabet, onun hayatta kalma dili. Atay'ın başarısı, bu sertliği tek boyutlu bir gürültüye çevirmemesinde: Sertliğin içindeki incinmişliği, yalnızlığın içindeki korkuyu, o korkunun içindeki utancı sezdiriyor. Bu sezdirme hâli oyunu büyütüyor; seyirciyi acındırmaya değil, anlamaya çağırıyor.

D. L. Coburn'un metninde asıl gerilim, kartların üzerinde değil; cümlelerin içinde. Oyunun asıl oyunu, insanların birbirini nasıl dinlediği... Ya da dinleyemediği. Bazı sözler, ağızdan çıkarken bile geri dönmek ister; insan kendi sesinden utanır. Bazı duraklar, konuşmaktan daha uzun sürer. Bu yüzden "Konken Partisi"nin temposu, hızlı bir eğlence temposu değil; hafızanın temposu. Geçmişin, insanın içinden ağır ağır yürüyüşü.

Nedim Saban'ın yorumunda hissedilen şey şu: Acıyı büyütmeden derinleştirmek. Kahkaha ile hüzün arasındaki o ince çizgiyi, düşmeden yürütmek. ünkü gülmek burada süs değil; dayanma biçimi. İnsanın kendini ayakta tutmak için bulduğu küçük hilelerden biri. Ama oyun, o hileyi de fazla romantikleştirmiyor; "dayanmak" kadar "yüzleşmek" gerektiğini de sezdiriyor.

Bir yerde oyunun cümlesi, masanın üzerinde dolaşan bir düşünce gibi beliriyor: "Hayat, elimize gelen kartlarla değil, onları nasıl dağıttığımızla ilgilidir." Bu cümleyi ben, o akşam salonda, başka bir yerden duydum: Hayat, bize ne olduğundan çok, biz olan bitene nasıl insan kaldığımızla ilgili. ünkü kartların hepsi elimizde değil. Ama elimizde olan bir şey var: Tavrımız. Söylediğimiz cümle. Sustuklarımız. Birine uzattığımız el. Geri çektiğimiz bakış.