TÜRKİYE'de Recep Tayyip Erdoğan hakkında konuşurken yapılan en büyük hatalardan biri; onu yalnızca iç siyasetin ölçüleriyle değerlendirmek.Seversiniz veya sevmezsiniz.

Oy verirsiniz veya vermezsiniz. Ama Türkiye'nin son yıllarda yürüttüğü dış politikaya biraz yukarıdan, dünya haritasının tamamını görerek baktığınızda başka bir Erdoğan portresi ortaya çıkıyor. Ben buna "hibrit güç siyaseti" diyorum.
Sert güç 'hard power' ile yumuşak güç 'soft power'ın, askeri güç ile diplomasinin, savunma sanayisi ile ticaretin, kültür ile ekonominin, liderler arasındaki kişisel diplomasinin ve gerektiğinde toplumların psikolojisine dokunan sembollerin aynı stratejinin farklı araçları olarak kullanılması....

Erdoğan'ın siyasi gücünün önemli bir bölümünün burada olduğunu düşünüyorum.

Bugün bunu kabul etmeyecek çok insan olacaktır.

Fakat tarihin ilginç bir özelliği vardır:

Günlük siyasi kavganın gürültüsü ortadan kalktıktan sonra geriye gerçek ve ibretlik sonuçlar kalır.

SALAH SADECEBİR FUTBOLCU MU

Mesela Muhammed Salah...

Bir gün Salah'ın Türkiye'ye gelişi gibi olağanüstü sembolik değeri olan bir olayın gerçekleştiğini düşünün.

Bunu yalnızca bir futbol transferi olarak mı okuyacağız

Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkiler, Muhammed Mursi sonrasında Abdulfettah es-Sisi döneminde çok ağır bir siyasi ve psikolojik kırılma yaşadı.

Fakat devletler sonsuza kadar küs kalmazlar, kalamazlar.

Türk iş dünyasının yeniden Mısır'a güçlü biçimde yatırım yaptığı, ticaretin büyüdüğü, iki toplum arasındaki psikolojik mesafenin kapandığı bir dönemde Salah gibi Mısır toplumunun küresel sembolü haline gelmiş bir ismin Türkiye ile kuracağı güçlü bağ, yılların siyasi negatifliğini bazen yüz diplomatik toplantının yapamayacağı kadar hızlı silebilir.

İşte yumuşak güç, 'soft power' budur.

Bir futbolcunun yapabildiğini bazen yüz diplomat yapamaz.

Ama masanın diğer tarafında sert-çetin güç, 'hard power' vardır.

Ve şimdi çok daha büyük bir soruyla karşı karşıyayız.

TÜRKİYE, SUUDİARABİSTANVE PAKİSTAN

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ı yan yana koyduğunuzda üç tane birbirinin kopyası ülke görmüyorsunuz.

Tam tersine...

Birbirlerinin eksiklerini tamamlayabilecek üç farklı güç merkezi görüyorsunuz.

Pakistan'ın çok büyük nüfusu, güçlü ordusu ve nükleer caydırıcılığı...Türkiye'nin askeri tecrübesi, NATO birikimi ve son yıllarda olağanüstü mesafe kat eden savunma sanayisi... Suudi Arabistan'ın finansal kapasitesi, enerji gücü ve İslam dünyasındaki özel konumu...

Şimdi asıl soru şu:

Bu üç ülke yalnızca bugünün ihtiyaçlarından doğmuş bir savunma işbirliği mi kuruyor, yoksa önümüzdeki 20, 30, 40 hatta 100 yılın yeni jeopolitik çekirdeğinin ilk taşları mı döşeniyor