Önceki yazımızda Türkiye'nin üretim gücünü ve ihracatını rakamlarla anlatmaya çalıştık.

2002 yılında 36,1 milyar dolar olan mal ihracatının 2025'te 273 milyar doların üzerine çıktığını, yalnız otomotiv sektörünün 41,5 milyar dolarlık ihracatla 2002 yılındaki Türkiye'nin bütün mal ihracatını geçtiğini gördük.

Fakat Türkiye'nin dünyaya sattığı yalnız otomobil, makine, beyaz eşya, kimya ürünü, tekstil veya savunma sanayii ürünü değildir.

Türkiye bugün hizmet de satıyor.

Üstelik öyle küçümsenecek rakamlar değil!

2002 yılında Türkiye'nin hizmet ihracatı yaklaşık 14 milyar dolardı.

2025 yılında bu rakam yaklaşık 125 milyar dolara ulaştı. Yani yaklaşık dokuz katına çıktı.

Türkiye'nin dünya hizmet ihracatından aldığı pay da aynı dönemde yüzde 0,89'dan yüzde 1,29'a yükseldi.

Türkiye 2025 yılında hizmetler ticaretinde yaklaşık 63 milyar dolar fazla verdi.

Bu rakam Türkiye'yi dünyada en fazla hizmet ticareti fazlası veren ülkeler arasında 6'ncı sıraya taşıdı.

İşte hizmetler bunun en güçlü kaynaklarından biridir.

Bunun başında da turizm geliyor.

2025 yılında Türkiye yaklaşık 64 milyon ziyaretçi ağırladı.

Turizm geliri 65,2 milyar dolara ulaştı.

Türkiye böylece dünyanın en önemli turizm ülkelerinden biri haline geldi.

Yaklaşık 64 milyon insan...

Türkiye'nin nüfusunun çok büyük bir bölümüne yaklaşan sayıda insan, yalnız bir yılda ülkemize geliyor.

Ve artık yalnız yaz tatili için de gelmiyorlar.

Türkiye kongre, spor, kültür, gastronomi, alışveriş, sağlık ve şehir turizminde de para kazanan bir ülke haline geldi.

Bunun bağımsızlıkla ne ilgisi var diye sorabilirsiniz.

Çok ilgisi var!

Bir ülkeye yılda 60 milyondan fazla yabancının gelebilmesi için o ülkenin havaalanlarının çalışması gerekir.

Yollarının olması gerekir.

Otellerinin olması gerekir.

Bankacılık sisteminin çalışması gerekir.

Şehirlerinin hizmet verebilmesi gerekir.

Ulaşımının, haberleşmesinin ve güvenliğinin bulunması gerekir. Ve en önemlisi: İnsanların o ülkeye gelmek istemesi gerekir.

İstiklal Caddesi'nde bomba patlayan, havalimanı saldırıya uğrayan, Reina'da insanlar kurşunlanan bir Türkiye ile yılda 60 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırlayan Türkiye arasındaki ilişkiyi görmemek mümkün değildir.

Güvenlik ekonomiye dönüşüyor.

İstikrar ekonomiye dönüşüyor.

Ülkenin dünyadaki itibarı ekonomiye dönüşüyor. Ve sonunda bütün bunlar dövize dönüşüyor. Ama hizmet ihracatımız yalnız turizm değildir.

2025 yılında Türkiye'nin lojistik ve taşımacılık hizmetleri ihracatı yaklaşık 42,6 milyar dolar oldu.

Neden Çünkü Türkiye dünyanın olağanüstü bir noktasında bulunuyor.

Avrupa ile Asya'nın arasında...

Karadeniz ile Akdeniz'in arasında...

Balkanlar ile Kafkasya'nın arasında...

Orta Doğu'nun hemen yanında... Ama coğrafyanızın iyi olması tek başına para kazandırmaz. O coğrafyayı altyapıyla birleştirmeniz gerekir.

Havaalanları...

Limanlar...

Otoyollar...

Köprüler...

Tüneller...

Demiryolları...

Ve bunların üzerinde çalışan Türk şirketleri. Türk Hava Yolları bunun en görünür örneklerinden biridir.

THY'nin uçuş ağı bugün 130'dan fazla ülkeye uzanıyor. 2025 yılında 90 milyonun üzerinde yolcu taşıyan şirketin yıllık geliri 24 milyar doların üzerine çıktı.

Bir düşünün... Dünyanın herhangi bir şehrindeki insan İstanbul üzerinden Afrika'ya gidiyor. Avrupa'dan Asya'ya gidiyor.

Amerika'dan Orta Doğu'ya gidiyor.

Türkiye yalnız seyahat edilen ülke değil, dünyanın üzerinden geçtiği ülke oluyor.

Bu da güçtür.

Bu da ekonomik bağımsızlığın bir parçasıdır.

Türk müteahhitlerinin dünyadaki durumuna bakın.

1972'den bugüne Türk şirketleri 138 ülkede toplam değeri 560 milyar doların üzerinde binlerce proje üstlendi.

Afrika'da yol...

Orta Doğu'da havaalanı...

Avrasya'da enerji tesisi...