Çok yönlü politika (2)

Fuat Bol
Bugün
14

Körfez ülkeleriyle ortaklık kuruyor. Mekke İttifakı'nı kuruyor.

Afrika'da büyüyor.

Balkanlar'da bulunuyor.

Kafkasya'da bulunuyor.

Orta Asya'da Türk devletleriyle yeni bir işbirliği alanı oluşturuyor.

İşte bağımsızlığın zor kısmı burada başlar.

Bir ittifakın üyesi olmak başka şeydir.

O ittifakın uydusu olmak başka şeydir!

Dostunuz olabilir.

Müttefikiniz olabilir.

Ticaret ortağınız olabilir.

Ama Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kararını Ankara vermelidir.

Baştan beri anlatmaya çalıştığımız mesele budur.

Türkiye bunun örneklerini son yıllarda defalarca yaşadı.
Rusya-Ukrayna savaşı başladığında Türkiye, NATO üyesi olarak Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü savundu.

Ama Rusya ile diplomatik ilişkilerini de kesmedi.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni uyguladı.

Karadeniz'deki dengeleri gözetti.

Haberin Devamı

Tarafların görüşebildiği ülkelerden biri oldu.
Tahıl girişiminin gerçekleşmesinde Birleşmiş Milletler ile birlikte rol üstlendi.

Aynı anda hem Kiev ile hem Moskova ile konuşabilmek...

İşte diplomatik hareket alanı budur.

Suriye'de de yıllarca Amerika'nın, Rusya'nın, İran'ın ve birçok bölgesel aktörün bulunduğu son derece karmaşık bir denklem içinde Türkiye kendi güvenlik politikasını yürüttü.

Fırat Kalkanı'nı yaptı.
Zeytin Dalı'nı yaptı.

Barış Pınarı'nı yaptı.

Bir tarafta NATO müttefiki Amerika ile görüşürken, diğer tarafta Rusya ile masaya oturdu.

Ama sahada Türk askerini bulundurdu.

Bunların hepsi tartışılabilir.

Demokrasilerde tartışılmalıdır da...

Fakat bağımsızlık bakımından bakacağımız ölçü başka:

Kararı kim verdi

Ankara mı

Başka bir başkent mi

İşte mesele budur.

Türk dünyasına bakalım.

Türkiye artık yalnız ikili ilişkiler yürütmüyor.

Türk Devletleri Teşkilatı ile Azerbaycan'dan Kazakistan'a, Özbekistan'dan Kırgızistan'a uzanan kurumsal bir işbirliği alanının merkezindeki ülkelerden biri.

Balkanlar'da tarihi ilişkileri var.

Kafkasya'da Azerbaycan ile çok güçlü bir stratejik ortaklığı var.

Körfez'de Katar'dan Birleşik Arap Emirlikleri'ne, Suudi Arabistan'dan başka ülkelere uzanan yeni ekonomik ve siyasi ilişkiler kuruyor.

Afrika'daki varlığını daha önce rakamlarla anlattık.

Haberin Devamı

Asya'da ise 2019'da başlatılan Yeniden Asya Girişimi ile yeni bir açılım yürütülüyor. Aralık 2025 itibarıyla bu girişimin kapsadığı coğrafyada Türkiye'nin 30 büyükelçiliği ve 26 başkonsolosluğu bulunuyor.

Bütün bunların üzerine ekonomik gücü koyun.

2025'te 273 milyar doların üzerinde mal ihracatı...

Yaklaşık 125 milyar dolarlık hizmet ihracatı...

65 milyar doların üzerinde turizm geliri...

41.5 milyar dolarlık otomotiv ihracatı...

10 milyar doların üzerinde savunma ve havacılık ihracatı...

Dünyanın 138 ülkesindeki Türk müteahhitleri...

Sonra askeri kapasiteyi koyun.

Kıbrıs...

Katar...

Somali...

Irak ve Suriye'deki güvenlik operasyonları...

Kosova ve Bosna-Hersek'teki uluslararası görevler...