Eksikliğin Dili: Gösteriş!

İnsan bazen en çok saklamak istediği boşluğu, en parlak vitrinlerle görünür kılar. Dışarıdan bakıldığında gösteriş; güç, özgüven, başarı ya da üstünlük gibi algılanabilir. Oysa çoğu zaman gösteriş, insanın sahip olduklarından çok, içinde tamamlayamadığı bir eksikliğin dışa vurumudur. Kişi ne kadar çok kanıtlamaya çalışıyorsa, aslında o kadar çok ikna edilmeye ihtiyaç duyuyordur. Çünkü gerçekten yerleşmiş bir değer duygusu, kendini sürekli alkış arayışıyla beslemez.

Gösteriş merakı, insanın başkalarının gözünde var olma çabasının abartılı hâlidir. Böyle bir insan için değerli olmak yetmez; değerli görünmek gerekir. Sevilmek yetmez; kıskanılmak gerekir. Başarılı olmak yetmez; herkesin bunu fark etmesi gerekir. Bu yüzden gösteriş, çoğu zaman özgüvenin değil, kırılgan bir benlik algısının maskesidir. Kişi dışarıya ne kadar büyük bir görüntü sunarsa, içerideki yetersizlik duygusunu o kadar bastırabileceğini sanır. Fakat bastırılan her eksiklik, başka bir yerden yeniden kendini gösterir.

Gerçek özgüven ise sessizdir. Kendini ispatlamak için gürültüye ihtiyaç duymaz. Değer üreten insan, sürekli değerli olduğunu ilan etme gereği hissetmez; çünkü onun dikkati dışarıdan gelecek onayda değil, yaptığı işin özündedir. Bir ağacın meyve vermesi için kendini anlatmasına gerek yoktur. Kökü sağlam olan, gövdesini süslemekle değil, toprağa tutunmakla ilgilenir. İnsanda da durum böyledir: İç dünyası sağlam olan kişi, dış dünyanın geçici alkışlarına bağımlı yaşamaz.

Gösterişin trajik tarafı, insanı hiçbir zaman gerçekten doyurmamasıdır. Bugün alınan beğeni, yarın daha fazlasını ister. Bugün hayranlık uyandıran şey, kısa süre sonra sıradanlaşır. Çünkü gösteriş, içsel bir eksikliği dışsal araçlarla kapatma girişimidir; fakat ruhsal boşluklar eşya, unvan, para, statü ya da dikkatle tam olarak dolmaz. İnsan kendini başkalarının bakışıyla ölçmeye başladığında, kendi merkezini kaybeder. Artık ne istediğini değil, nasıl göründüğünü önemser.