Yazar, SGK emeklilik başvuru sisteminde e-Devlet ve fiziki başvuru arasındaki tutarsızlıkları eleştiriyor; kâğıt ortamında kabul edilen başvuruların neden e-Devlet'ten reddedildiğini, özellikle ayın son günü resmî tatile rastlaması durumunda vatandaşların bir aylık emekli aylığı kaybı yaşadığını örnek vererek açıklıyor. Yazarın iddiası, sistem arızaları ve hafta sonu kapalılığı nedeniyle oluşan bu sorunlara karşın uzatma yapılmaması ve hatta cezai işlem uygulanmasının haksızlık olduğudur. Ancak devlet kurumlarının tutarlı olmayan kurallarını vatandaş mı, yoksa kötü sistem tasarımı mı kaynatıyor?
Emeklilik için aranılan şartları sağlamış olan sigortalılara emekli aylığı bağlanması için yapacakları başvuruyu izleyen ay başından başlanılarak aylık bağlanmaktadır.
Emekli aylığı başvurusu için Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesinin SGK müdürlüklerine elden verilmesi veya iadeli taahhütlü olarak posta kanalıyla gönderilmesi mümkün olduğu gibi başvurunun e-Devlet uygulamalarından yapılması da mümkündür.
Evdeki hesap çarşıda tutmuyor!
SSK statüsünde çalışmakta iken emekli aylığına hak kazanmış sigortalıların öncelikle işverenlerince işten ayrılış bildirgesinin SGK'ya verilmesi, ardından sigortalı tarafından tahsis talebinde bulunulması gerekiyor.
Hal böyle olmakla birlikte SGK'nın 2018/38 sayılı Genelgesine göre, aynı ay içinde olmak ve emeklilik talebinde bulunduğu tarihte aylığa hak kazanmış olmak şartıyla, işten ayrılış bildirgesi, aylık talep dilekçesinden sonra verilen sigortalının aylık talebi kabul edilerek, talebi takip eden aybaşından itibaren aylığı bağlanmaktadır.
Bu düzenleme uyarınca Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesi ile kâğıt ortamında SGK müdürlüğüne başvuran sigortalının işten ayrılış bildirgesi henüz verilmemiş olsa bile başvurusu alınmakta, aynı ay içinde işten çıkışını gösteren işten ayrılış bildirgesinin işvereni tarafından verilmesi halinde de başvurusu kabul edilerek, takip eden ay başından itibaren aylığı bağlanmaktadır. Başvurunun iadeli taahhütlü olarak posta kanalıyla yapılması halinde de bu uygulama aynı şekilde yürütülmektedir.
e-Devlet uygulamalarına geldiğimizde "Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesinin Verilmesi" başlıklı seçenek vasıtasıyla aylık talebinde bulunan vatandaşların işvereni tarafından işten ayrılış bildirgesi verilmemiş ise maalesef ki talepleri sistem tarafından kabul edilmemekte ve işten ayrılış bildirgesi verilinceye kadar uygulama üzerinden aylık talebinde bulunmasına izin verilmemektedir.
Bu durum özellikle ayın son gününün resmî tatil günlerine rastladığı aylarda, ayın son günü emeklilik başvurusunda bulunan sigortalıların emekli aylıklarında bir aylık hak kaybına neden olabilmektedir.
Şöyle ki,
Ayın son gününden önce emekli aylığına hak kazanmış ve emeklilik nedeniyle işten ayrılmış, ancak işten ayrılış bildirgeleri henüz verilmemiş olan (işten ayrılış bildirgesinin işten ayrılış tarihinden itibaren 10 gün içinde verilmesi mümkündür.) vatandaşların ayın son günü olan Pazar günü e-Devlet'ten yapacakları emeklilik başvuruları kabul edilmediği gibi Pazar günü hem SGK müdürlüklerinin hem de PTT şubelerinin kapalı olması nedeniyle emeklilik başvurularını ne elden vermeleri ne de posta kanalıyla göndermeleri mümkün olamamaktadır.
Haliyle, emeklilik başvurusunu ayın son günü yapamayan vatandaş başvurusunu bir sonraki ayın ilk iş günü yapsa bile bir aylık emekli aylığı kaybı yaşamaktadır.
Emeklilik başvurusu sırasında Bağkur borcu çıkan vatandaşlara geldiğimizde,
Bağkur kapsamında hizmet süreleri ve bu sürelere ilişkin prim borcu bulunan sigortalıların SSK statüsünden aylık talebinde bulunmaları halinde, SGK müdürlüklerine doğrudan veya PTT kanalıyla gönderecekleri talep belgesi kabul edilmekte, ancak emekli aylıkları, Bağkur kapsamındaki prim borçlarını ödediği tarihi takip eden aybaşından başlatılmaktadır. Bu sigortalıların emeklilik talebini e-Devlet uygulaması üzerinden yapmak istemeleri halinde ise "Bağkur borcu nedeniyle e-Devlet üzerinden başvuru yapamayacakları ancak SGK müdürlüklerine başvuru yapabilecekleri" yönünde hata mesajı verilmektedir.
Sorarım size,
Bağkur borcu olsa bile kâğıt ortamında SGK müdürlüklerine emeklilik başvurusu yapılması mümkünse, ki mümkün, e-Devlet uygulamaları üzerinden Bağkur borcundan dolayı başvurusu kabul edilmeyip, neden kâğıt ortamında başvuru yapması için SGK müdürlüklerine yönlendirilir vatandaş
e-Devlet uygulamaları vatandaşın ve kamu kurumlarının işlerini kolaylaştırmak, hızlandırmak amacı güttüğüne göre Bağkur borcu olsa bile SGK Müdürlüklerince kabul edilen başvuru, neden e-Devletten kabul edilmez

17