İhale mevzuatına göre yaptırılan işlerden ve özel nitelikteki inşaatlardan dolayı yeterli işçilik bildiriminde bulunulup bulunulmadığına yönelik SGK tarafından yapılan asgari işçilik araştırma işlemlerinde 16/5/2026 tarihli Resmî Gazete 'de yayımlanan Yönetmelikle bazı değişiklikler yapılmıştır.

Başladığı yıldan sonra bitirilen inşaatların maliyetinde, inşaata başlanılan yıl ile bitirildiği yıldan önceki yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması esas alınacak.

Örneğin 1.000 m2 yüzölçümünde ve 4-A yapı sınıf/grubunda bulunan bir binanın yapımına 2024 yılında başlanılıp 2026 yılında bitirildiği varsayıldığında,

Yönetmelik değişikliği öncesinde 2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyet tebliğinde yer alan 21.500 TL m2 maliyet bedeli esas alınarak; inşaatın toplam maliyeti 1.000 X 21.500 = 21.500.000 TL olarak hesaplanmakta ve SGK'ya da asgari 21.500.000 X 6,75 /100 = 1.451.200 TL tutarında işçilik bildirilmesi gerekmekte idi.

Yönetmelik değişikliği sonrasında 2024 ve 2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyet tebliğinde yer alan 15.300 ve 21.500 TL'nin aritmetik ortalaması esas alınarak;

15.300 + 21.500 = 36.800

36.800 / 2 = 18.400 TL m2 maliyet bedeli üzerinden

1.000 X 18.400 = 18.400.000 TL inşaatın toplam maliyet bedeli olarak esas alınacak,

SGK'ya dai 18.400.000 X 6,75 / 100 = 1.242.000 TL işçilik bildirilmesi yeterli kabul edilecektir.

Birden fazla birim maliyet bedelinin yayımlandığı yıllarda ise o yıl içerisinde yayımlanan son birim maliyet bedeli dikkate alınacaktır.

Ancak, inşaat maliyetinin başlayıp bittiği yıllara göre hesaplanması gerektiği, ayrıca inşaat sektöründeki kayıt dışı istihdam oranları dikkate alındığında, bitirilen yıla ilişkin maliyet bedelinin aritmetik ortalamaya dahil edilmemiş olmasının pek de makul bir yaklaşım olmadığı değerlendirilmektedir.

Aynı işverence yaptırılan bitişik veya birbirine yakın parsellerdeki bina inşaatlarına ilişkin işlemlerinin tek dosyadan yürütülebilmesi için altı aylık süre içinde başvuru şartı getirildi.

Haliyle aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla ruhsatı bulunan özel nitelikteki inşaatlara ilişkin işlemlerinin tek dosyadan yürütülebilmesi için;

1-Parsellerinin bitişik ya da yakın olması

2-Sigortalıların birbirine karışması

3-İşveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma talepte bulunulması

Gerekecektir.

Eksik işçilikten kaynaklanan prim borcunun tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde ödenmemesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşecek.

Bu bakımdan asgari işçilik araştırma işlemi sonrasında tebliğ edilen prim borcuna karşı asgari işçilik oranının yüksek belirlendiğine yahut faturalı işçilikler bulunduğu gerekçesiyle yapılacak itirazların, tebliğ tarihinden bir aylık hak düşürücü sürenin geçirilmeksizin yapılması ihmal edilmemelidir.

Son hak ediş ödenmeden de asgari işçilik araştırması yapılabilecek.

İhale konusu işler için yapılacak araştırma işlemi işverene ödenmesi gereken KDV hariç, malzeme fiyat farkı ve akreditif bedeli dâhil toplam istihkak tutarı dikkate alınarak yapılmaktadır.

Yönetmeliğe ilave edilen yeni düzenleme sonrasında işin geçici kabulünün noksansız yapılmış olmasına rağmen işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının idare tarafından bildirilmemesi ve işverence talep edilmesi halinde, işverene ödenen mevcut hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.

Ancak bu durumda ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyeceği gibi, ilerleyen süreçte ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirildiğinde daha önce araştırma işlemi yapılan tutar, toplam istihkak bedelinden düşülerek kalan tutar üzerinden yapılacak araştırma işlemine göre ilişiksizlik belgesi düzenlenecektir.