Doğru kişi diye bir sihir yok; kendini tanımadan verilen kararlar, göz ardı edilen küçük işaretler ve konuşulmayan konular evlilikte büyüyen sorunlara dönüşüyor. Ve mutlu evlilik mükemmel insanla değil; birbirini tamamlayan iki insanla mümkün

Öncelikle şunu netleştirelim: "Doğru kişi" diye bir sihirli varlık yok. Mutlu evlilik, mükemmel insanla değil; birbirini tamamlayan iki insanla olur. Doğru kişi, sizinle birlikte büyüyen, değerlerinizle örtüşen ve zor zamanlarda yanınızda durabilen insandır. Ama bunu anlamak için önce kendinizi tanımanız şart. Çünkü çoğu insan "o beni anlıyor mu" diye sorarken asıl sorması gereken "ben kendimi tanıyor muyum" sorusu oluyor.
Bu yüzden İlk soru: Kendinizi tanıyor musunuz
Evlilik öncesi en büyük hata, kendini yeterince tanımadan "karşı tarafı" incelemeye başlamaktır. Psikoloji bunu "kendilik farkındalığı" diye adlandırır. Kendilik farkındalığı düşükse, ilişkiyi bir ayna gibi kullanırsınız: Karşı tarafın size verdiği hisleri "aşk" sanırsınız. Oysa o his bazen sadece yalnızlığın verdiği rahatlama olabilir.

KENDİNİZE DÜRÜST OLUN
Kendinizi tanımak için şu soruları kendinize sorun (ve dürüst cevap verin): Ben stres altında nasıl davranırım, para konusunda tutumum nedir, aileme ne kadar mesafeli ya da yakın olmak istiyorum, gelecek 10 yılda hayatımdan ne bekliyorum, çocuk, kariyer, şehir değişikliği, yalnız kalmaktan korkuyor muyum, yoksa yalnızlığı seviyor muyum
Bu sorulara net cevap veremiyorsanız, evlilik kararını ertelemenizde fayda var. Çünkü evlilik, iki insanın "ben"lerini birleştirdiği yer değil; "biz"i oluşturduğu yerdir. "ben"iniz net değilse "biz"iniz de sallantıda olur.

Doğru kişi hissi alırsınız
Kırmızı bayraklar kadar yeşil bayraklar da önemli. Bunlar ilişkiyi uzun vadede taşıyan şeyler: Tartıştığınızda "sen haklısın" diyebiliyor mu, sizin başarılarınızı gerçekten kutluyor mu, kendi hatalarını kabul edebiliyor mu, gelecek planlarınızı dinliyor ve "biz" diye konuşuyor mu, sizin sınırlarınıza saygı duyuyor mu, ekonomik zorlukta "birlikte çözeriz" tavrı var mı Yeşil bayraklar çoğaldıkça "doğru kişi" hissi artar. Değerler uyumu olmadan yeşil bayraklar sadece "hoş insan" olmaktan öteye gitmez.

Çocukluğunuz ilişkiyi nasıl etkiliyor
Psikolojide dört temel bağlanma stili var: Güvenli, kaygılı, kaçıngan ve korkulu. Bunlar bebeklikten kalma ve farkında olmadan ilişkilerimizi yönetiyor. Evlilik öncesi bunu anlamanın yolu basit: İlişkinizin ilk aylarında kendinizi nasıl hissettiğinize bakın.
Güvenli bağlanma: "Ben değer veriliyorum, partnerim de yanımda olur" hissiyatı.
Kaygılı bağlanma: "Beni terk eder mi" korkusuyla sürekli onay aramak.
Kaçıngan bağlanma: Yakınlaşınca uzaklaşmak, duyguları göstermemek.
Korkulu bağlanma: Hem yakınlaşmak istemek hem de korkmak.

Değerlerinizin örtüşmesi gerekli
Sonraki soru, değerler uyumu: En önemli psikolojik gösterge. Araştırmalar gösteriyor ki, evliliklerin en uzun sürenleri değerlerin örtüştüğü evliliklerdir. Değer dediğimiz şey; hayatın neye önem verdiğinizdir. Para, dürüstlük, sadakat, aile, din, siyaset, çocuk eğitimi, tatil anlayışı...
Bunlar duygusal değil, mantıksal konulardır ama duyguları çok etkiler. Nasıl anlarsınız
İlk 3-6 ayda "sohbet testi" yapın. Konuşurken şu konular açıldığında tepkilerinizi izleyin: Çocuk olursa nasıl yetiştirelim, para ortak mı ayrı mı yönetelim, ailelerimize ne kadar karışma hakkı verelim, birimiz işsiz kalırsa ne yaparız, siyasi görüşlerimiz farklıysa sorun olur mu
Eğer bu konularda "fark etmez" diyorsanız ya da "zamanla anlaşırız" diyorsanız, tehlike çanı çalıyor demektir. Zamanla anlaşılmaz; temel değerler çatışması zamanla derinleşir. Bir taraf "birikim yapalım" derken diğer taraf "bugünü yaşayalım" derse, 2-3 yıl içinde büyük kavga kaçınılmaz olur.

Bunları görmezden gelmeyin
Psikoloji literatüründe "kırmızı bayrak" denen şeyler vardır ve evlilik öncesi bunları görmek hayat kurtarır. İşte en önemlileri: Sürekli eleştirmek ya da aşağılamak, sizin arkadaşlarınızla görüşmenizi engellemeye çalışmak, öfke kontrolü sorunu, sorumluluk almaktan kaçmak, geçmiş ilişkilerinde sürekli eski sevgilileri suçlamak, para konusunda yalan söylemek ya da gizli borç ile büyüklerine aşırı bağımlı olup kendi kararını verememek, "Sen değişirsin" deme alışkanlığı. Bunlardan bir tanesi bile varsa, "zamanla düzelir" diye düşünmeyin. Zamanla düzelmez; evlilikte katlanır.

Evliliğin sigortası, iletişim
Evlilik öncesi iletişim testi çok basit: Bir konu hakkında farklı düşündüğünüzde nasıl tartışıyorsunuz, Suçlama mı yapıyorsunuz, yoksa sorunu mu anlatıyorsunuz
Sağlıklı iletişimde "ben dili" kullanılır: "Ben kendimi yalnız hissediyorum" yerine "Sen beni yalnız bırakıyorsun" demek. Türkiye'de çoğu çift "sen dili"yle konuşur ve bu alışkanlık evlilikte büyük kriz yaratır. Ayrıca "ciddi konuşma" testi yapın. Haftada en az bir kez 30 dakika telefonları kapatıp sadece birbirinizi dinleyin.