2022'den Haziran 2023'e kadar uygulanan genel politikanın adı "Türkiye Ekonomi Modeli", Merkez Bankasının para politikası çerçevesinin adı ise "Liralaşma Stratejisi" idi.
Model, düşük faizle yatırım, üretim ve ihracatı artırmayı; cari fazla ve liralaşma yoluyla kur istikrarını ve enflasyonda düşüşü sağlamayı hedefliyordu. Kur korumalı mevduat ile de dolarizasyon önlenmek isteniyordu. İlave olarak Yüzde 25 olan İhracat dövizlerinin MB'na satış zorunluluğu yüzde 40'a çıkarıldı.
Dolayısıyla bu dönemi "düşük faiz, liralaşma ve kur istikrarı üzerinden enflasyonu düşürme politikası" olarak tanımlamak mümkündür.
Bu politikalar istikrarı daha çok bozdu ve MB ve hazineye yük getirdi. Bunun içindir ki 3,5 yıl önce Haziran 2023'ten sonra dezenflasyon programı uygulanmaya başlandı. MB faizleri artırdı. Sıkı para politikası uygulandı. Mali disiplin denildi ve fakat bir ayağı kısa kaldı, vergiler artırıldı ama bütçede tasarruf yapılmadı. 2022 başından beri beş yıl geçti. Türkiye dezenflasyonist politika uyguluyor ve fakat hala, İTO'ya göre yüzde 35, TÜİK'e göre yüzde 30 enflasyonla yaşıyoruz.
1994 ve 2001 krizlerinde istikrar programı ve İMF ile anlaşma neticesinde kriz ertesi yıl çözülmüştü.
Beş yıl boyunca, yaşanan yüksek enflasyonla mücadelenin faturası ücretliye, emekliye ve reel sektöre dağıtıldı. Gelir dağılımı bozuldu, halk yoksullaştı, erken sanayisizleşme yaşıyoruz.
Gelir dağılımı bozulduTÜİK' verilerine göre Türkiye'de gini katsayısı arttı. Gini katsayısında artış gelir dağılımının bozulduğunu gösteriyor.2021 yılında 0,395 olan Gini katsayısı, 2025 yılında 0,415'e yükseldi.
Aşağıdaki grafikte de Gini katsayısının 2014 yılından beri sürekli arttığını gösteriyor.
Kaynak: TÜİK
alışanların reel geliri düştü
3