Ekonomide çıkış yolumuz var mı

Küresel ekonomik gidişata ve Türk ekonomisindeki sorunlara bakarsak özet sonuç; "Ekonomide hızlı önlemler almazsak, kriz derinleşecektir." şeklinde çıkıyor.

"Dünya ekonomisinde büyüme yavaşlıyor, kırılganlıklar artıyor.

IMF'nin Ekim 2026 tahmini, küresel ortalama büyümenin yüzde 3,1, gelişmekte olan ülkelerde ortalama büyümenin yüzde 3,7 ve Türkiye'de büyümenin yüzde 2,7 olacağı yönündedir.

Dünyada borç temerrüt riski arttı.

IMF, ye göre borç maliyetleri yüzde 1 puan arttı. Borçlanma vadeleri kısaldı. Küresel kamu borcunun dünya millî gelirine oranının 2030'a kadar yüzde 100'ü aşması bekleniyor. Özel sektörü de katarsak "bu gidişatla dünyada borç temerrüt riski arttı" diyebiliriz.

Yeni liberal politikalar "dünyada yoksulluğu artırdı. Bazı ülkeler zenginleşti, bazı ülkeler yoksullaştı.

Dünya Bankasının Eylül 2026 güncellemesine göre, 2024'te 824,3 milyon kişi, dünya nüfusunun yüzde 10,1'i, aşırı yoksulluk içindeydi.

Yine, Dünya Bankası'nın 2026 raporunda, dünyada günlük 8,30 dolar sınırının altında yaşayanların sayısı 3,7 milyar, yani dünya nüfusunun yaklaşık yarısıdır.

Dünya "Spekülasyon tuzağı" na düştü.

Küresel finans piyasalarında, yapay zekâ hisselerindeki aşırı değerlemeler, Orta Doğu kaynaklı enerji arzı endişeleri ve merkez bankalarının faiz politikasına yönelik belirsizlikler nedeniyle spekülatif işlemler ve korunma (hedging) arayışları arttı. Kripto paralar ve sermaye piyasasında spekülasyon nedeni ile dünya açık bir kumar masasına dönüştü.

TÜRKİYE DE DÖVİZ RİSKİ ARTTI

Türkiye siyasi, sosyal ve ekonomik açıdan sorunlar yaşıyor. Bu sorunlar içinde ilk sırada güven sorunu ve bağlı olarak döviz ve dış borç sorunu geliyor.

Güven sorunu nedeniyle doğrudan yabancı yatırım sermayesi girişi durdu. MB verilerine göre Ocak- Ağustos arasında gayrimenkul dahil giren doğrudan yabancı yatırım sermayesi yalnızca 291 milyon dolar oldu. Öte yandan Ağustos'ta fazla vermesine rağmen, 8 ayda 31,5 milyar cari açık oluştu. 9,2 milyar dolar net hata ve noksan kaleminden kaynağı belirsiz döviz çıkışı oldu. Bir yıl içinde ödenmesi gereken dış borç stoku 243,3 milyar dolardır.