Bu bütçelerle istikrar gelmez

2027 Bütçesi, plan ve bütçe komisyonunda görüşülmeye başlandı. 2027 bütçesinde ve öncesinde anlaşılması zor sorunlar var. Bunlardan ikisini açıklamaya çalışacağım.

2023 yılı mayıs ayından sonra ekonomi yönetimi değişti. Yeni yönetimin ilk sözü, mali disiplin oldu. Ama tam tersi oldu. 2023 öncesi bütçe açığı düşüktü ve hatta 2022 de bütçe fazlası vardı. Ama 2023 ve sonrasında yeni ekonomi yönetimi döneminde, bütçe gelirleri de arttığı halde bütçe açıkları arttı. Yani mali disiplin tersine bozuldu.

2022 yılında Bütçe fazlası GSYH'nın yüzde 1,1'i iken, 2023 yılında bütçe açığı GSYH'ın yüzde 5,1'ine yükseldi. Bugüne kadar açık devam etti. Bütçe açığının 2026 ve 2027 yıllarında yüzde 3,5 ile kronikleşeceği anlaşılıyor.

Aşağıdaki grafikte sol eksen Bütçe gelirlerini gösteriyor. Bütçe gelirleri 2023 sonrası arttı. Sağ eksen ise bütçe açıklarını gösteriyor. Bütçe açıkları da (eksi olarak) 2023 sonrası artı.

Bu bütçe verilerine bakan yerli ve yabancı yatırımcı, ekonomi yönetimi için ne der

2027 bütçe teklifinde (transferler hariç) doğrudan yeni sermaye giderlerinin toplam merkezi yönetim bütçe giderleri içindeki payı yüzde 6,80'dir. Buna karşılık faiz giderlerinin payı daha yüksek yüzde 14,57'dir. Aile ve sosyal Hizmetler bakanlığının cari transferler payı da bütçenin yüzde 1,7'sidir.

Bunun açıklaması şöyledir; Hükümet yatırım yapıp iş yaratmayı değil, bütçeden halka daha çok yardım yapmayı tercih ediyor.

Oysaki yatırım yapılsa, potansiyel istihdam ve yatırım olanakları artar.

1. Kalkınma açısından, eğer devlet altyapı yatırımı yapmaz ise, özel sektör de üstüne yatırım yapamaz.