Telefonu elinden almaya kalktıklarında hırçınlaşıyor, evdeki eşyalara zarar veriyormuş.

Profesyonel destek almalarını tavsiye ettim.

Gözleri doldu.

"Psikoloğa götürdük. İkinci seanstan sonra psikoloğun TikTok hesabını bulmuş. Kadına ağzına geleni yazdı."

Psikolog hanım, "Ben sizin gibi gençler neler yapıyorlar diye hesap açtım" dese de kâr etmemiş. Çünkü birçokları gibi takipçisini artırmaya yönelik içerikler paylaşıyormuş.

Genç adam da buna tepki göstermiş.

Anne bir an sustu ve yutkunarak, "Oğlum bizden uzaklaştı. İnsan içine çıkmak istemiyor. Okuldan, arkadaşlarından soğudu. Sadece ekranı kaydırıyor" dedi.Sabretmelerini ve çocuklarıyla iletişim kurmaya devam etmelerini tavsiye edebildim. Giderken, "TikTok keşke kapatılsa, çocuk kahvehaneleri açılsa daha kontrollü olurdu" dedi.

Benzetme çok yerindeydi. Ben de askerden geldikten ve gazetecilik mesleğine başladıktan sonra bir zamanlar saatlerce takıldığımız internet kafeler için aynı benzetmeyi yapmıştım. Gerçekten de 90'lı yılların sonlarında doğru mahalle aralarında açılan çocuk kahvehaneleriydi internet kafeler. Birkaç nesil de oralarda zehirlendi.

Ancak itiraf edeyim, TikTok'a göre masumdu. En azından sınırsız değildi. İnternet kafenin bir kapısı vardı. Bir sokağa çıkıyordu. Bir sahibi, bir kapanış saati vardı. Anne-baba en azından çocuğunun nerede olduğunu bilirdi. Ortam kötüydü, denetimsizdi ama yine de fiziksel bir mekândı. TikTok ise çocukların cebinde. Serviste, okul çıkışında. Yemek masasında. Gece yatakta, yorganın altında.Üstelik internet kafelerde çocuklar aynı oyunu oynar, aynı ekrana bakar, aynı ortamda bulunurdu. TikTok'ta ise çocuğun neye baktığını, hangi videoda durduğunu, neyi tekrar izlediğini, neye tepki verdiğini öğrenen ve sonra onu daha uzun süre ekranda tutmak için yeni içerikler seçen görünmez bir sistem var.Yani sorunların kaynağı bir başına o "beyaz ekran" değil.Çocukların zihin dünyalarını ele geçiren, anne-babasından, çevresinden, okulundan koparan algoritmaların tahakkümü mevzubahis.

Tam bu noktada önemli bir gelişmeye dikkat çekmek istiyorum.

İstanbul Aile Vakfı, çocukları ekrana bağımlı halê getiren sosyal medya algoritmalarının şeffaflığına yönelik bir dava açtı.Vakfın, üç yıllık saha çalışmasına göre ekran süresi arttıkça kaygının yükseldiği, aidiyet duygusunun zayıfladığı ve kimlik bunalımının derinleştiği tespit edildi.

Vakıf Başkanı Üner Karabıyık'ın ülke olarak üzerinde durulması gereken hayati bir tespiti var: "Ekran süreleri arttıkça, baskı, sıkıntı, kaygı seviyesi artıyor. Baskı, sıkıntı, kaygı seviyesi arttığında aidiyet düşüyor. Ülkeye olan aidiyet düşüyor, 'geleceğimi başka ülkede ararım' deme eğilimi artıyor."

Yukarıda feveranını aktardığım annenin "Oğlum bizden uzaklaştı" sözlerinin neye tekabül ettiğini görmemiz gerekiyor.TikTok'ta saatlerini öldüren çocuklar önce ailelerinden uzaklaşıyor. Sonra okuldan soğuyor, arkadaşlarından kopuyorlar. Topluma karışmak istemiyorlar. Sadece vakitlerini değil, sosyal bağlarını da yitiriyorlar. Bu kopuş zamanla sosyal çevreyle olması gereken sağlıklı ilişkiyi zedeliyor. Memleket, vatan, devlet, millet aidiyetini zayıflatıyor. Hatta manevi duygular da örseleniyor."Verin benim TikTok'umu gerisi umurumda değil"