Osmanlı padişahlarının ordunun başında sefere gitmesi, kazanılan zaferlerde önemli rol oynadı. İlk 10 Osmanlı hükümdarı ordunun başında bizzat sefere çıktı. Osmanlı tarihinde ordunun başında en fazla sefere çıkan padişah Fatih Sultan Mehmed'dir. 21 defa sefere çıkan Fatih'ten sonra 13 seferle Kanuni gelir

Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşundaki en önemli vasıta olan ve "Fetret Devri" yüzünden bir müddettir aksayan gaza siyaseti Fatih döneminde tekrar canlandı. Fatih kendisini İslam âleminde gazanın en büyük temsilcisi ve İslam dünyasının koruyucusu olarak görüyordu. Gaza siyasetinin en yüksek noktasını II. Mehmed temsil etti. Osmanlı tarihinde ordunun başında en fazla sefere çıkan padişah Fatih Sultan Mehmed'dir. Fatih hükümdarlığı dönemine ordunun başında 21 defa bizzat sefere çıkmıştır.

İSTANBUL'UN FETHİ

KARAMAN SEFERİ (1451): II. Mehmed, 18 Şubat 1451'de ikinci defa tahta çıkınca gerek Anadolu'daki beylikler, gerekse Balkan devletleri ve Bizans, harekete geçerek Osmanlı Devleti'nden tavizler koparmaya çalıştılar. Karamanoğulları yine Osmanlı topraklarına saldırmışlardı. Fatih Sultan Mehmed ikinci defa tahta geçtikten sonra 1451'de Karaman seferine çıktı. Osmanlı ordusunu karşısında gören Karamanoğlu aman dileyince Alanya'yı onlara bırakan Fatih, Osmanlı topraklarına geri döndü.

Fatih, Belgrad kuşatmasında.

İSTANBUL'UN FETHİ (1453): Uzun bir hazırlık sürecinden sonra asıl hedefi olan İstanbul için 23 Mart 1453'te Edirne'den yola çıktı. 6 Nisan 1453'te İstanbul önlerine geldi. 53 günlük kuşatmanın sonunda 29 Mayıs 1453'te İstanbul'u fethetti.

BİRİNCİ SIRBİSTAN SEFERİ (1454): Fetihten sonra Fatih, Edirne'ye döndü. 1454 yılı bahar ayında Sırbistan seferine çıktı. Morava vadisine yaptığı seferde Omol (Omolridon), Sivricehisar (Ostrovic) ve etraftaki küçük kaleler teslim oldu.

1480'de yapılmış bronz Fatih madalyonu.

İKİNCİ SIRBİSTAN SEFERİ (1455): Hunyadi'nin Osmanlı'nın sınır topraklarına yaptığı sefere sinirlenen Fatih, 1454 kışında Sofya'da yeni bir ordu topladı. Padişah bir an önce Macarlar üzerine yürümek istiyor ancak Sırbistan'ı ele geçirmeden ilerlemeyi doğru bulmuyordu. Kış aylarında Despot Brankoviç'in ölmesiyle Sırbistan üzerine yapılacak sefer için uygun şartlar oluştu. Fatih, 1455 yılı bahar ayında harekete geçti. Gümüş madenleriyle ünlü Novoberda, Trepça ve diğer küçük kaleler fethedildi. Novoberda'nın fethi, Osmanlı'nın Güney Sırbistan hâkimiyetini pekiştirdi.

ÜÇÜNCÜ SIRBİSTAN SEFERİ/BELGRAD KUŞATMASI (1456): Ciddi bir hazırlıktan sonra Haziran 1456'da üçüncü kez Sırbistan seferine çıkan Fatih, Belgrad Kalesi'ni kuşattı. Haçlı kuvvetlerinin desteğinin gelmesi, 30 gün süren kuşatmanın başarısızlıkla sonuçlanmasına sebep oldu.

TRABZON ELE GEÇTİ

BİRİNCİ MORA SEFERİ (1458): Fatih, 1458'de Arnavutluk ve Sırbistan üzerine asker gönderirken kendisi de Mora seferine çıktı. Sultan, 1458'de Yarımada'nın kuzey bölgesindeki Patras, Vostitsa, Kalavrita ve Korint'i fethettikten sonra Üsküp'e çekildi. Macar tehdidi karşısında kışı burada geçirdi ve Macarların Osmanlı topraklarına saldırısı püskürtüldü. Aralık 1458'de Edirne'ye döndü.

SEMENDİRE SEFERİ (1459): Fatih, 1459 baharında Semendire'ye doğru yola çıktı, Fatih Sofya'dayken Sırplar, haziran ayında kalenin anahtarını teslim ettiler. Vişeslav, Şernov, Balestena gibi diğer kaleler teslim olduğundan Sırbistan bir Türk vilayeti haline geldi.

AMASRA'NIN FETHİ (1459): Semendire seferi erken bittiği için vakit kaybedilmeden yaz aylarında Amasra üzerine gidildi. Cenevizliler, karadan Fatih idaresindeki ordunun, denizden de Mahmud Paşa idaresindeki donanmanın karşısında direnmenin imkânsız olduğunu görünce hemen teslim oldular.

İKİNCİ MORA SEFERİ (1460): Haçlılardan destek alan Despot Thomas, Mora'yı ele geçirmişti. Fatih, 1460 baharında ikinci defa Mora seferine çıktı. Venedik'in elinde bulunan sahillerdeki bazı kaleler dışında bütün Mora ele geçirildi. 1460 sonbaharında Mora'dan ayrıldı.

TRABZON SEFERİ (1461): Fatih, karadan zorlu yolları aştıktan sonra Trabzon'u kuşattı. Bir aydan fazla süren kuşatmanın sonunda şehir 15 Ağustos 1461'de teslim oldu.

Fatih, Trabzon seferinde.

OTLUKBELİ ZAFERİ

EFLAK SEFERİ (1462): Trabzon seferi sırasında Vlad Drakula'nın Macar kralıyla ittifak yaparak Osmanlı topraklarına saldırması üzerine Trabzon'dan dönen Fatih, 1462 yazında Eflak seferine çıktı. Temmuz sonlarında kaçan Drakula'nın yerine kardeşi Radu, Eflak voyvodası tayin edildi.

MİDİLLİ SEFERİ (1462): Eflak seferinden sonra Osmanlı'ya karşı tavır takınan Midilli hâkimi üzerine yüründü. Fatih komutasındaki Osmanlı ordusu ve Mahmud Paşa idaresindeki donanma, 27 günlük bir kuşatma sonucunda Eylül 1462'de Midilli'yi teslim aldı.

BOSNA SEFERİ (1463): Eflak'tan zaferle dönen Fatih, ordunun Üsküp'te toplanmasının ardından 1463'te Bosna'ya yürüyerek iki ayda sınırı geçti. Haziran 1463'te Yayçe'yi ele geçiren Fatih, 1464 yılı boyunca Hersek ve Karadağ'a kadar ilerledi.

BİRİNCİ ARNAVUTLUK SEFERİ (1466): Fatih 1466 baharında İskender Bey'i cezalandırmak için Arnavutluk seferine çıktı. Toprakların savunulması için İlbasan Kalesi'ni yaptırıp geri döndü.

İKİNCİ ARNAVUTLUK SEFERİ (1467): Fatih, İskender Bey'in Osmanlı topraklarını taciz etmesi üzerine 1467'de ikinci defa Arnavutluk seferine çıktı. Draç ve Akçahisar Kalesi tahrip edilse de kesin sonuç alınamadı.