Prof. Dr. İlber Ortaylı Hocamızın Müslümanlığına dair bir şeyler yazmayı ayıp ve de yersiz addederim. Fakat hakkında yazılanlar beni bu yazıyı yazmaya mecbur bıraktı. Hoca aleyhinde yanlış zan sahibi olabilecekleri hem aydınlatmak hem de tarihe not düşmek için bu yazıyı yazdım. Merhum Ortaylı Hocamız samimi bir Müslüman'dı, fakat bunu birilerine göstermekten hassaten sakınırdı. Allah ile kul arasında olan ve başka kulların da haberdar olmasının gerekmediği çok güzel hasletlere sahipti. Ankara'da Türkiye Günlüğü'nde rahmetli Mustafa Çalık'ın da bulunduğu ortamda, camiye arabayla gidenleri eleştirip, "Camiye yürüyerek gidilir" dediğini bizzat duymuştum.

Fazla kişinin bilmediği, Hocamızın hassasiyetini gösteren ibretlik bir hadiseyi aşağıda anlatacağım: İlber Hocamız 2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü tayin edildi ve bu görevde 2012 yılına kadar kaldı. Göreve geldiğinde ilginç bir âdet başlattı. Müdür tayin edildiği senenin ramazan ayında Topkapı Sarayı'nda görev yapmış ağalar, cariyeler ve diğer hizmetliler için hatim okuttu. Hatim bittiğinde küçük bir katılımcı grubuyla duasını ettirdi. Kasım 2005 tarihindeki hatim duasına davet edilen birkaç kişiden biri olan değerli dostum Murat Kargılı o gün yaşananları şöyle anlattı:
"2005 Ramazan ayında (5 Ekim- 2 Kasım) İlber Hoca beni arayıp 'Yarın Hırka-i Saadet'i açacağız ve siz de gelir misiniz' dedi. Ben de severek davete icabet ettim. Salavatlar eşliğinde Hırka-i Saadet açıldı. İlber Hoca daha önceden 'destmâller' hazırlatmıştı. Hırka-i Şerif'in açılması töreninden sonra Hocamız, akşam iftara katılmam hususunda ısrarcı oldu.

İftardan sonra Fatih Çollak Hoca bir aşir okudu. İlber Hoca aşir kıraatinden sonra elime bir belge verdi. Fatih Hoca, İlber Hoca'nın listesini hazırladığı ağaların duasını yaptı. Duadan sonra İlber Hoca'nın listesini aldım, hocaya imzalattırdım ve tarih attırdım. Hoca o sırada bana 'Bu sarayın sahipleri sultanlar değildir, asıl sahipleri bunlardır, bunların adı sanı unutulmuştur ve bazılarının nesepleri kesilmiştir, kimseleri de yoktur' dedi. Listedeki imzada 'Murat'ya' yazmasının sebebi de isminin Fransızca telaffuzunun 'Müra' olmasındandır. İlber Hoca bu durumu da bana izah etti. Böyle yazmasının sebebi de benim Fransız okulundan mezun olmamdır."
İlber Ortaylı Hocamız müdür olduğunda başlattığı bu âdeti sonraki yıllarda da devam ettirdi. Her cuma muhakkak ağalar ve cariyeler için hayır yapar, Kuran okur ve okuturdu. 2005-2012 yılları arasında hiç ara vermeden ramazan aylarında Topkapı Sarayı'nda ağalar, cariyeler, Enderun hizmetlileri ve diğer hizmetlilerin ruhu için hatim duası okuttu. Bunu özellikle Osmanlı teşrifatına uygun bir şekilde Hırka-i Saadet ziyaretlerinden sonra yaptırırdı.