Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın, dış güçlerin Ermenileri Türklere düşman ettiği yönündeki açıklaması, 19. yüzyılda bölgede yaşanan tarihsel kırılmaları yeniden gündeme taşıdı. Yüzyıllar boyunca Osmanlı hâkimiyetinde dini özgürlüklerini koruyan Ermeniler, 1878 sonrasında Batılı devletlerin müdahaleleriyle farklı bir siyasi sürecin içine sürüklendi. İngiltere, Fransa ve Rusya'nın bölgesel hesapları, Ermeni örgütlerinin ortaya çıkışını ve Müslüman halka yönelik kanlı saldırıları beraberinde getirdi
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, '1870'lerden bu yana bizi kontrol etmeye çalışan, dış güçler bizi Türklere düşman etti' dedi. Aslında bu sözler, tarihi bir gerçeğin itirafıdır. Türklerin Anadolu'ya gelmesiyle Ermeniler dini özgürlük ortamında yaşamaya başlayıp, zorla mezhep değiştirmekten de kurtulmuşlardı. 1878'e gelinceye kadar Türkler ile Ermenilerin arasında çok büyük problemler yaşanmamışken, bu tarihten itibaren İngiltere, Fransa ve Rusya gibi emperyalist devletlerin kışkırtmalarıyla Ermeniler, terör örgütleri kurdurtularak isyan ettirtilip, onbinlerce Müslüman'ı katlettirmişlerdi.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, birkaç gün önce Ermeni parlamentosunda yaptığı konuşmada '1870'lerden bu yana bizi kontrol etmeye çalışan, bilincimizi bulandırmak isteyen güçler ne dedi 'Türk, Türk, Türk' dedi. Dış güçler bizi Türklere düşman etti. Ve hepsi bu kadardı. Bütün düşünce sistemimiz altüst oldu' dedi. Aslında bu sözler, tarihi bir gerçeğin itirafıdır. Vahdettin Engin'in 'Kurtlar Sofrasındaki Osmanlı' isimli eserinde emperyalist devletlerin Ermenileri nasıl isyan ettirip, Müslümanları katlettirdiklerini anlatılır.
Yakalanan Ermeni teröristler.
TÜRKLER, ERMENİLER'İ MEZHEP DEĞİŞTİRMEKTEN KURTARDI
Türkler, 11. yüzyılda Anadolu'ya geldiklerinde burada Rumlar, Ermeniler, Süryaniler ve Araplar vardı. Ancak Bizans Anadolu'nun tek hakimiydi. Bizans, Ermeni ve Süryanileri Ortodoksluğu kabule zorluyordu. Türkler'in Anadolu'ya gelmesiyle Ermeniler dini özgürlük ortamında yaşamaya başlayıp, zorla mezhep değiştirmekten de kurtulmuşlardı.
1878'e gelinceye kadar Türkler ile Ermenlerin arasında çok büyük problemler yaşanmadı. Selçuklu ve Osmanlı yönetimlerinin bırakın kendi sınırları içerisindekilere karşı olumsuz bir tavırlarını, ülke dışındaki Ermenilere bile kucak açılarak imparatorluğa kabul edilmişlerdi. 15. yüzyılda Doğu Anadolu'da siyasi hakimiyet çekişmelerinden kaynaklanan çatışmalar arasında ezilen Ermeniler, Osmanlı ülkesine kabul edilerek İç Anadolu'ya yerleştirildiler. Fatih'ten itibaren Ermeni kiliselerine birçok imtiyaz da verildi.
Osmanlı Bankası
ERMENİ MESELESİ BAŞLIYOR
Türkler ile Ermeniler arasındaki ilişkilerde dönüm noktası 93 Harbi diye bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'dır. Yunanlılar, Sırplar, Karadağlılar, Bulgarlar ve Romenlerden sonra bağımsızlık sırasının kendilerine geldiğini düşünen Ermeniler, kendilerine Berlin Antlaşması'nda birçok hak verilmesine rağmen bağımsızlık yönünde bir madde olmayınca emperyalist devletlerin kışkırtmalarıyla hedeflerine varmanın bir yöntemi olarak terörizmi benimsediler. Onbinlerce Müslüman Türk, Kürt ve Çerkes'in kanını dökecek olan Taşnak ve Hınçak adlı terör örgütlerini kurdular.
Ermeni örgütleri yapılacak eylemlere devletin güvenlik güçlerinin sert bir şekilde karşılık vereceğini ve Batı kamuoyuna, Anadolu'da Ermeni kıyımı yapılıyor izlenimi verilmesini hedefliyorlardı. Böylece Avrupalılar'ın Osmanlı İmparatorluğu'na müdahalesi sağlanacaktı. Aslında bu, Osmanlı İmparatorluğu'nda Hristiyanlar için defalarca uygulanmış bir plandı
Avrupalılar, Osmanlı topraklarında yaşayan Hristiyanlar'ı önce silah ve mühimmat verip kışkırtarak isyan ettirmişler, daha sonra da Türkler "Hristiyanlar'ı katlediyor" diye propaganda yaparak Balkanlar'daki birçok bölgede ıslahat adı altında özerklik elde etmişlerdi. Özerkliği de Osmanlı hâkimiyetindeki Hristiyanların bağımsızlığı ve bölgedeki Türklerin katledilmesi takip etmişti. Aynı senaryo bu defa da Ermeniler için gündemdeydi.
Osmanlı Bankası baskınında ele geçirilen bombalar.
HADİSELER, İSTANBUL'A TAŞINIYOR
Ermeniler, terör hareketlerini öncelikle Doğu Anadolu'da başlattılar. Fakat bu faaliyetlerin Avrupa'da yeteri kadar ses getirmediğini görünce, İstanbul'da eylemler yaptılar. İstanbul'da eylem yapmaya karar verdiler. Bu eylemlerden ilki, 28 Temmuz 1890 tarihinde Kumkapı'daki Ermeni Patrikhanesi'nin basılması hadisesidir. Ancak güvenlik güçleri isyanı bastırdı.
Kumkapı olayının başarısızlıkla sonuçlanmasından sonra Ermeniler Anadolu'nun çeşitli vilayetlerinde isyanlarını sürdürdüler. 30 Eylül 1895'te Bâbıâli gösterisi düzenlendi. Alınan tedbirler sayesinde bunların Bâbıâli'ye saldırmaları önlendi. Müslümanları kışkırtmak için yaptıkları teşebbüslerde sonuç vermedi.
Osmanlı Bankası baskınını yapan Ermeniler Marsilya'da.
OSMANLI BANKASI BASKINI
Ermeni teröristlerin İstanbul'da gerçekleştirdikleri eylemlerden biri de Osmanlı Bankası'nın basılıp işgal edilmesidir. Bankada yabancı uyruklu birçok kişinin çalışıyor olmasından dolayı yabancı devletler işin içine çekilecekti. Aynı anda harekete geçecek teröristler Bâbıâli'ye, Ermeni Patrikhanesi'ne, Voyvoda ve Galatasaray karakollarına ve Aya Tiryada Rum Kilisesi'ne saldıracaklardı.
26 Ağustos 1896 sabahı saat 6.30 da terör örgütleri harekete geçtiler. Öncü militanlar İstanbul'un çeşitli semtlerinde silahlı ve bombalı saldırılar yaptılar ve bu arada Galata'da bulunan Osmanlı Bankası'na saldırdılar. Bankada gürültü koparken İstanbul'un çeşitli semtleri de bir anda çatışma alanı haline gelmişti. Ermeni militanları asker, polis, jandarma ve Müslüman ahaliden rast geldiklerine saldırırken, ayaklanmayı yaygınlaştırmak için Kasımpaşa ve Hasköy'deki Yahudi evlerine de saldırarak, altı Yahudi'yi öldürüp, birçoğunu da yaraladılar. Müslüman halk da saldırılara mukabelede bulununca kargaşa genişlemişse de sonuçta güvenlik güçleri duruma hâkim oldular.
İşgal devam ederken, yabancı elçiler de gün boyu saraya gidip gelerek, bütün güçleri ile Ermeniler'i himayeye uğraştılar. İşgalciler hakkında cezai işlem yapılmaması ve vapurla İstanbul'u terk etmelerinin sağlanması şeklinde bir çözüm bulundu. Teröristler, Fransa'ya ait bir gemiyle Marsilya'ya gittiler. Ermeni teröristler yabancı devletlerin himayeleri sayesinde kurtulmayı başarmışlardı. Olaylar sakinleştikten sonraki günlerde Ermeni kiliselerinde, evlerinde, fabrika ve işyerlerinde yapılan aramalarda çok sayıda dinamit, tabanca ve diğer silahlar bulundu

3