"Gönüllü Kölelik Üzerine Söylev veya Tek Kişiye Karşı" (Discours de la servitude volontaire ou le Contr'Un) adlı kitap, Fransız düşünür Etienne de La Boetie'nin 1548'de, insanlık daha "Feodal Tarım-Din Toplumu" aşamasındayken, 18 yaşında yazdığı etkili bir siyaset sosyolojisi ve felsefesi eseridir.

Eseri bugünlere taşıyan en önemli soru şudur:

İnsanlar doğaları gereği özgür yaratılmışken ve özgürlük en temel haklarıyken, milyarlarca insan nasıl tek bir Tiranın altında kendi rızalarıyla köleleşir

Üstelik bu soruyu kralların, imparatorların, papaların, şahların, padişahların, halifelerin egemen oldukları Orta ağ'da, daha "Endüstri Devrimi" olmadan sormakta ve Demokrasinin felsefi ve sosyolojik temellerini atmaktadır!

***

La Boetie, köleliğin temel kaynağının Tiranların gücünden çok ezilenlerin itaat etmelerinden kaynaklandığını söyler:

ünkü halk "istemese" Tiran hiçbir şey yapamaz.

Oysa, özgürlük doğaldır, kölelik öğrenilir!

özüm basittir:

Hizmet etmeyi, itaati bırakmak yeter!

Savaşmaya, isyan çıkarmaya gerek yoktur; sadece "artık hizmet etmiyorum" demekle Tiran çöker.

***

La Boetie, Homer'den alıntı yaparak başlar:

"Bir tek efendi olsun, bir tek kral olsun."

Ama tek bir kişinin "efendi" unvanını alır almaz zalimleştiğini söyler. Lord Acton'un dediği gibi İktidar yozlaşır, mutlak iktidar mutlak olarak yozlaşır!

Oysa Tiran tek başına hiçbir şey yapamaz.

Halk ona, ellerini, gözlerini, ayaklarını ödünç verir. Tiranı halkın kendisi besler.

Neden

ünkü insanlar köleliği "normal" görür.

Bu nedenle kölelik, zorla değil, gönüllü kabul edilir.

Gönüllü Köleliğin nedenleri şunlardır:

- Alışkanlık ve Eğitim: Kölelikte doğanlar özgürlüğü bilmez, zincirlerini benimser.

- Korku ve ıkar: İnsanlar Tirandan korkar, ona yaranmak için yarışır.