1945'te başlayan Soğuk Savaş döneminde, Batı Emperyalizmi, Sovyetler Birliği'ne karşı din, mezhep, ırk ve milliyet kimliklerini kullanarak dünya çapında bir savaş başlattı.

NATO da bu Soğuk Savaş'ın sıcak askeri kanadı olarak 1949 yılında kuruldu ve Türkiye, hemen üyelik için başvurdu.

Türkiye'nin başvuruları Mayıs 1950'de ve Eylül 1950'de geri çevrildi. ünkü NATO'nun küçük üyeleri ile ABD, Sovyet tehdidini artıracağı gerekçesiyle Türkiye'nin üyeliğine karşı çıkıyorlardı.

1950'de Kore Savaşı'na gönderilen Türk askerinin gösterdiği yararlılık üzerine Türkiye, 21 Eylül 1951'de Yunanistan'la birlikte NATO'ya davet edildi.

29 Ocak 1952'de ABD Senatosu bu iki ülkenin üyelik başvurusunu onayladı; Türkiye Büyük Millet Meclisi de 18 Şubat 1952'de Türkiye'nin NATO'ya katılmasına karar verdi.

***

Emperyalizm ve NATO, Türkiye'deki dincileri ve ırkçıları, hem siyasal hem kültürel yaşamda, "Anti-Komünizm" ideolojisi ile örgütledi.

Böylece her türlü Demokratik, Atatürkçü, Laik, Bağımsızlıkçı ve Solcu gelişmeyi engellemek için hem siyasal partiler hem de öğrenci ve kültür dernekleri teşvik edildi, yeni örgütler kurduruldu ve bütün toplum yönlendirildi.

Ülkemizi bugünlere taşıyan 12 Mart 1971 Askeri Müdahalesi de 1975 Birinci Milliyetçi Cephe Hükümeti'nin kuruluşu da 1980 Askeri Darbesi de doğrudan doğruya Emperyalizmin yönlendirmeleri ve destekleriyle gerçekleştirildi.

***

Soğuk Savaş döneminde NATO üyesi devletlerde, gizli (stay-behind) "cephe gerisi direniş ağları" kurulmuştu.

Bunlar, olası bir Sovyet işgali durumunda gerilla savaşı, sabotaj, istihbarat ve direniş için hazırlanmış örgütlenmelerdi.

Genellikle CIA, MI6 ve yerel istihbarat ve ordu işbirliğiyle kuruldular. İtalya'daki kod adı Gladio olduğu için tüm ağlar "Gladio" veya "NATO'nun gizli orduları" olarak anılırlar.

Bu yapılar sadece NATO üyesi ülkelerin çoğunda değil, bazı tarafsız ülkelerde de etkindi. Resmi olarak Sovyet tehdidine karşı savunma amaçlıydılar ama İtalya, Türkiye, Yunanistan gibi ülkelerde iç siyasete müdahale, provokasyon ve kontrgerilla faaliyetlerinde de bulunuyorlardı. Bu nedenle bazı ülkelerde parlamenter soruşturmalar yapıldı.

1990'larda Soğuk Savaş'ın bitişiyle çoğu resmen ifşa edildi veya feshedildi.

***

Ülkeler ve örgütler:

İzlanda ve Kanada hariç NATO'nun 16 üyesinin hemen hepsinde ve ayrıca bazı tarafsız ülkelerde de böyle ağlar vardı.

Başlıcaları şunlardır:

İtalya: Gladio (en ünlü ve ilk ifşa edilen; 1990'da Başbakan Andreotti tarafından açıklandı).

Türkiye: Kontrgerilla veya Özel Harp Dairesi

Yunanistan: LOK (veya Sheepskin/B-8).

Belçika: SDRA8 (veya SDR-8).

Almanya (Batı Almanya): TD BDJ veya Stay Behind/Sword.

Hollanda: I&O (veya NATO Command).

Lüksemburg: Stay-Behind.