Yanlış hesap Bağdat'tan

Merkez Bankası, KKM (Kur Korumalı Mevduat) yüzünden zarar görmemiş aksine kâr etmiştir. TL'den dönüşümlü KKM'lerin kur farklarını bir süre ödeyen Hazine'nin de bir zararı yoktur. Eğer kayıtlarda bir yerde yapılmış ama Merkez Bankası'na devredilmemiş kur farkı ödemeleri hâlâ duruyor ve buna Hazine'nin KKM zararı deniyorsa bu da yanlıştır. Çünkü bu giderler Merkez Bankası'nın KKM'den elde ettiği kârı büyütmüştür. Merkez Bankası'nın bu ilave kârı da yıl sonunda Hazine'ye kâr payı olarak geri dönmüştür. Kâr aktarımı Merkez Bankası Genel Kurulu'ndan sonra yani ertesi yıl hesaplara intikal ettirilmiştir. KKM sisteminde Merkez Bankası, vatandaşın dolarını açılış günkü kurdan satın almış, KKM hesabı kapatılırken (%90'ı kapatıldı) cari kurdan vatandaşa geri satmıştır. Satış kuru, alış kurundan büyük olduğundan, iki kur arasındaki fark Merkez Bankası'nın "brüt kur farkı" kazancıdır. Bundan ödediği kur farkları düşülürse, geriye "net kur farkı" kazancı kalır. Merkez Bankası'nın ödediği kur farkları dönemsel "masraf" değildir. Vatandaştan aldığı dolarları elde tutma "maliyeti"dir. Yukarıdaki açıklamayı en az 3 kere bu köşede daha da ayrıntılı olarak yazdım. Anlayan anlar, anlamayan anlamaz; nasıl olsa "yanlış hesap Bağdat'tan döner" bir daha bu konuya değinmem, dedim. Ama görüyorum yanlış hesap Bağdat'tan hâlâ dönmedi. Ben de bir kez daha konuyu dikkatinize sunmaya karar verdim.

MERKEZ BANKALARININ KÂRI, KÂR; ZARARI, ZARAR DEĞİLDİR

Merkez bankaların hemen hepsi şirket (anonim) olarak kurulmuşlardır. Bizim merkez bankamız da öyledir. Şirket (Türkçesi ortaklık) şeriklerin (ortaklarının) paylarını en yüksek değere (best value for the shareholders) çıkarmakla görevlidir. Bu, onun var olma nedenidir. (Raison d'etre) Merkez bankalarının "var olma nedeni" ise fiyat istikrarı sağlamaktır. Yani ortaklarının çıkarı için kâr etmek değildir. Esasen yasal "para yaratma" imtiyazını "tekel" olarak elinde tutam bir anonim şirketin () kârı, rekabetçi kapitalist sistemin tanımladığı "kâr" olamaz. Dolayısıyla günümüz merkez bankalarına "anonim şirket" demek yanlış adlandırmadır. Bunlar, bağımsız kamu kuruluşları veya kurumlarıdır. Sahipleri de devlet adına Hazine'dir. Muhasebe ilkelerine göre