ABD'nin ilan edilmemiş bir savaşla Venezuela'nın yönetimine el koymasının sebebi nedir ABD'ye göre, ülkelerine kokain girmesine engel olmaktır. Genel kabul görmüş kanaate göre de Venezuela'nın petrol kaynaklarına çökmektir. ABD'nin, dünyayı hegemonyası altına almasını sağlayan iki özelliğinden biri (diğeri savaş gücü) ulusal parası doların, en yaygın küresel para olmasıdır. Rivayete göre ABD doları bu avantajlı konumunu Çin parası Yuan'a karşı kaybetme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bunu engellemek için Venezuela Başkanı'nı kaçırmıştır. Katılmıyorum. Ama ortada "ne olacak bu doların hali" sorusu vardır. ABD doları küresel ekonomik sistemin en zayıf halkası veya alafranga tabiriyle "yumuşak karnı"dır. Doların bugünkü asimetrik üstünlüğü (yani ulusal parayken, küresel para muamelesi görmesi) sonsuza kadar süremez. Dünya finans sistemi bu mayınlı ortamdan düzenli (orderly) bir şekilde çıkmalıdır. Eğer dolar, bir gün kontrolsüz şekilde hızla değer kaybederse, ortaya 1929 Buhranı'ndan daha büyük bir iktisadi kriz çıkar. Bundan da bütün dünya zarar görür. Zaten doların bugünkü konumundan zarar görenler de işte bu "kriz korkusu" yüzünden onun egemenliğini sürdürmesine razı olmaktadır.

DOLARIN KÜRESEL PARA OLMASININ ABD'YE FAYDASI VE ZARARI

Önce küresel parayı tanımlayalım. Küresel para, çöllerden kutuplara kadar dünyanın her yerinde, gerçek veya tüzel kişilerin, kabul etme zorunda olmamasına rağmen, isteyerek aldığı ve karşısında malını ve emeğini sunduğu paradır. Küresel paraya sahip olmak, o devlete küresel "senyoraj rantı" getirir. Diğer bir deyişle başka milletlere vergi salma imkanı sağlar. Küresel para asla tedavülden kalkmaz. Bundan dolayı yastık altında saklanabilir. Merkez bankaları "rezervlerini" (yani ülkenin ihtiyat akçesini) küresel paralarda tutar. Ulusal para, küresel para yani rezerv akçesi olunca, "tanım icabı" o ülkenin dövizsiz kalması diye bir tehlike söz konusu olamaz. İstediği kadar "cari açık" verebilir. İşte ABD ekonomisi için zurnanın zırt dediği yer burasıdır.

DEĞERLİ DOLAR ABD'Yİ DIŞ BORÇ BAĞIMLISI YAPMIŞTIR

1970'e kadar cari fazla veren ABD, o yıldan beri